Schorzenia

Tomografia komputerowa to narzędzie diagnostyczne, które pozwala na wizualizację urazów. Jest stosunkowa tania i można ją wykonać w kilka minut, więc niemal całkowicie wyeliminowała wiele procedur chirurgicznych. A jakie znaczenie ma w ortopedii?

Jak wygląda tomografia komputerowa?

Co to jest TK, czyli tomografia komputerowa? Już w 1982 r. Nikola Tesla wpadł na pomysł, że do zajrzenia „w głąb” człowieka można wykorzystać promieniowanie rentgenowskie (promieniowanie elektromagnetyczne z zakresu długości fali od 5 pm do 100 pm i  od 0,1 nm do 10 nm). Dzięki temu 4 lata później powstało pierwsze dwuwymiarowe prześwietlenie ręki. Tomografią zaś nazywa się metodę pozwalającą uzyskać trójwymiarowy obraz badanego obszaru dzięki wykonaniu serii takich zdjęć z różnych kątów. I tak właśnie działa aparat tomograficzny, który:

skanuje – lampa rentgenowska i detektory obracają się wokół pacjenta, wykonując setki prześwietleń;

rejestruje dane – detektory mierzą natężenie promieniowania po przejściu przez ciało. Tkanki o wysokiej gęstości (kości) pochłaniają więcej promieniowania, miękkie tkanki przepuszczają je słabiej, a powietrze – prawie wcale. Dane surowe tworzą sinogram, czyli tablicę wartości liczbowych;

rekonstruuje obraz – zaawansowane algorytmy matematyczne przekształcają sinogram w cyfrowy obraz przekroju. Każda struktura otrzymuje wartość w jednostkach Hounsfielda (HU) – od nazwiska twórcy pierwszego aparatu tomograficznego.

Ile czasu trwa tomografia komputerowa?

Wykonanie tysięcy cienkich „plastrów” (1-5 mm grubości), które po złożeniu dają pełny obraz 3D badanego obszaru, może wydawać się czasochłonne. Jednak dzisiejsza technologia sprawiła, że całe badanie może trwać nawet do 2 minut.

Tomografia komputerowa – co wykrywa?

Co pokazuje tomografia komputerowa? W przeciwieństwie do rezonansu magnetycznego TK pozwala precyzyjnie ocenić stan kości, a także otaczające je tkanki miękkie, stawy i naczynia krwionośne. Jak podaje raport Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (nr DAiR.543.3.2025), dzięki tomografii lekarze najczęściej wykrywają nowotwory (462,96 tys. porad) oraz choroby układu oddechowego (285,64 tys. porad). 

Wskazania do wykonania tomografii komputerowej w ortopedii

W ortopedii badanie tomografii komputerowej służy do dokładnej diagnozy złamań kości, zwłaszcza tych obejmujących stawy, skomplikowanych lub wieloodłamowych (np. twarzoczaszki, miednicy, stawu biodrowego czy kolanowego).

TK umożliwia również ocenę deformacji kostnych i anomalii strukturalnych (zwyrodnienia), co jest niezwykle ważne przy planowaniu operacji korekcyjnych, takich jak endoprotezoplastyka lub złożone zabiegi ustawiające kości.​ 

Ponadto jest też niezastąpionym narzędziem w monitorowaniu procesów gojenia się złamań.

Czy tomografia wykryje raka kości?

Tomografia komputerowa umożliwia precyzyjne zobrazowanie zmian nowotworowych pierwotnych oraz przerzutów do struktur kostnych. Lekarz dostrzega je dzięki jednostkom Hounsfielda, które określają gęstość tkanek (osteoporoza to >110 HU, a torbiele to 0-20 HU). Jednak samo badanie nie pozwala na ostateczne rozróżnienie między zmianami łagodnymi (np. kostniakowiak, chrzęstniak) a złośliwymi. Do potwierdzenia diagnozy konieczna jest biopsja z badaniem histopatologicznym.

Czy tomografia komputerowa jest szkodliwa? Przeciwwskazania

Czy tomografia komputerowa jest bezpieczna? Faktem jest, że badanie wykorzystuje promieniowanie jonizujące, którego skutki mogą się kumulować w organizmie. Jednak dawki promieniowania stosowane podczas badania TK ogranicza się do minimum, a przede wszystkim precyzyjnie kontroluje. Towarzystwo Fizyki Zdrowia stwierdziło, że przy dawkach poniżej 50-100 mSv „ryzyko skutków zdrowotnych jest albo zbyt małe, aby można je było zaobserwować, albo nie występuje” (https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5183924). Przykładowo, skuteczna dawka w obrazowaniu miednicy to 3 mSv.

Nie oznacza to jednak, że nie istnieją żadne przeciwwskazania do badania. Można do nich zaliczyć:

ciążę, zwłaszcza w 1. trymestrze;

niewydolność nerek;

uczulenie na jod i produkty jodowe;

zaburzenia tarczycy, szczególnie nadczynność tarczycy;

cukrzycę insulinozależną.

Powikłania po tomografii komputerowej

Biorąc pod uwagę ograniczoną szkodliwość badania TK, ciężko wymienić potencjalne powikłania. Te, które mogą się pojawić, mają związek bardziej z podaniem kontrastu albo ze stresem wynikającym z przebiegu, niż z samym promieniowaniem jonizującym.

Na czym polega tomografia komputerowa?

Badanie tomografii komputerowej jest szybkie i bezbolesne.

Pacjent kładzie się na ruchomym stole, wsuwanym do tunelu. 

Personel instruuje pacjenta przez interkom, zalecając wstrzymanie oddechu na 5-15 sekund, podczas gdy lampa rentgenowska wykonuje prześwietlenia. 

Przed badaniem z kontrastem pacjentowi zakłada się wenflon, przez który wstrzykuje się środek jodowy. 

Jeśli podano kontrast, pacjent pozostaje w pracowni pod obserwacją przez minimum 30 minut.​

Tomografia komputerowa – jak się przygotować?

Przygotowanie do TK nie wymaga szczególnych czynności, co najwyżej zebrania informacji na temat własnego zdrowia i przyjmowanych leków.

Tomografia komputerowa – jak się ubrać?

Na badanie warto przyjść w luźnym ubraniu, niezawierającym metalowych elementów (to samo dotyczy bielizny).

Ile się czeka na wyniki tomografii komputerowej?

Obraz badania TK otrzymuje się natychmiast, ale na jego opis należy poczekać: w placówkach prywatnych 1-2 dni, NFZ – 1-2 tygodnie (pilne: kilka godzin).​

Tomografia komputerowa – czy trzeba być na czczo?

Tylko przy TK z kontrastem trzeba być minimum 4-6 godzin bez jedzenia stałego.​

Który lekarz kieruje na tomograf komputerowy?

Decyzję o wykonaniu tomografii komputerowej w ortopedii podejmuje ortopeda lub traumatolog pracujący w publicznym systemie opieki zdrowotnej bądź placówce prywatnej. Badanie jest  bezpłatne w systemie NFZ, a cena procedury wykonanej prywatnie zależy m.in. od rodzaju badania i lokalizacji placówki.

Tomografia komputerowa – podsumowanie

Tomografia komputerowa stanowi niezastąpione narzędzie w diagnostyce ortopedycznej. Choć nie zawsze pozwala na uzyskanie obrazu patologii w wysokiej rozdzielczości, dla wielu pacjentów stanowi kluczowe narzędzie w postawieniu ostatecznej diagnozy. Z tego powodu tomografia komputerowa zyskuje na popularności, również w placówkach prywatnych. Według raportu Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji liczba wykonywanych badań wzrosła z 1,23 mln w 2017 r. do niemal 1,95 mln w 2024 r., czyli o ok. 58%.

Bibliografia:

Tomasz Karol Pietrzak,  TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA I OBRAZOWANIE REZONANSU MAGNETYCZNEGO W DIAGNOSTYCE MEDYCZNEJ, 2008. https://www.if.pw.edu.pl/~topie/nauka/tc_i_mri.pdf. [dostęp: 15.01.2026].

CT scan, 2026. https://en.wikipedia.org/wiki/CT_scan. dostęp: 15.01.2026].

Stephen P Power, Fiachra Moloney, Maria Twomey, Karl James, Owen J O’Connor, Michael M Maher, Computed tomography and patient risk: Facts, perceptions and uncertainties, 2016. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5183924/. dostęp: 15.01.2026].

Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, Raport w sprawie ustalenia taryfy świadczeń nr DAiR.543.3.2025: Świadczenia gwarantowane obejmujące badania tomografii komputerowej oraz rezonansu magnetycznego, 2025. https://g.infor.pl/p/_files/38723000/dair54332025-diagnostyka-tk-rm-raport-20250922-38722963.pdf. dostęp: 15.01.2026].

Burak Üstün, Mustafa Korkut, Seçgin Söyüncü, Comparison of conventional radiography and computed tomography in patients admitted to the emergency department with extremity trauma — a retrospective study, 2023. https://journals.viamedica.pl/disaster_and_emergency_medicine/article/view/92490. dostęp: 15.01.2026].

Fabio Mancino, Andreas Fontalis, Ahmed Magan, Ricci Plastow, Fares S Haddad, The Value of Computed Tomography Scan in Three-dimensional Planning and Intraoperative Navigation in Primary Total Hip Arthroplasty, 2024. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10929541/. dostęp: 15.01.2026].

Caroline Neves, Caio A Nery, Fausto Celestino, Vinicius Pereira, Pedro Debieux Vargas Silva, Fabio Teruo Matsunaga, Joao Paulo Gonçalves, Fernando C Raduan, Nacime SB Mansur, Diego C Astur, Computed Tomography Changes Diagnosis, Management and Surgical Planning of Ankle Fractures, 2022.  https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9677139/. dostęp: 15.01.2026].

Vikramjeet Singh; Darren P. Sandean, CT Patient Safety And Care, 2023. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK567800/. dostęp: 15.01.2026].

Aktywność fizyczna to zdrowie, ale nawet trenując rekreacyjnie, można doznać kontuzji. Najczęstsze urazy sportowe dotyczą stawów i mięśni. Na szczęście właściwa profilaktyka oraz odpowiednie postępowanie pozwalają zminimalizować to ryzyko.

Najczęstsze urazy sportowe

W rekreacyjnym uprawianiu sportu najczęściej dochodzi do urazów kończyn – zarówno dolnych, jak i górnych. Poniżej wymieniono najczęstsze urazy sportowe dotykające osoby aktywne fizycznie.

Skręcenia stawów – dochodzi do nich, gdy na staw zadziała zbyt duża siła i dojdzie do uszkodzenia (naciągnięcia lub przerwania) jego więzadeł. Objawia się ostrym bólem, obrzękiem i ograniczeniem ruchomości w stawie.

Naciągnięcia i naderwania mięśni lub ścięgien – powstają wskutek gwałtownego przeciążenia lub szarpnięcia mięśnia. Objawy to: nagły, ostry ból w momencie urazu, osłabienie funkcji mięśnia, a często także pojawienie się krwiaka (siniaka) w uszkodzonych tkankach.

Stłuczenia (siniaki) – urazy tkanek miękkich spowodowane bezpośrednim uderzeniem lub upadkiem. Objawami stłuczenia są: ból, obrzęk oraz wyraźne zasinienie skóry. Stłuczenie rzadko powoduje poważne ograniczenie ruchu, choć ból może utrzymywać się kilka dni.

Przyczyny urazów sportowych

Najczęstsza przyczyna kontuzji to brak rozgrzewki – nierozgrzane mięśnie i stawy są podatne na uszkodzenia przy nagłym wysiłku. Do urazów przyczyniają się też:

nieprawidłowa technika ruchu, np. zła postawa podczas ćwiczeń;

przeciążenie organizmu – zbyt forsowny trening przekraczający możliwości organizmu;

niewłaściwy sprzęt, np. zużyte obuwie sportowe.

Objawy urazów sportowych

W większości przypadków urazom towarzyszy ból oraz obrzęk kontuzjowanej okolicy. 

Przy skręceniach i stłuczeniach często pojawia się również siniak (krwiak) pod skórą. 

Poważniejsze kontuzje, jak zwichnięcia czy złamania, powodują bardzo silny ból, brak możliwości ruchu w stawie, a czasem widoczną deformację. 

W przypadku przeciążeniowych urazów przewlekłych ból narasta stopniowo i początkowo może występować tylko podczas aktywności fizycznej.

Diagnostyka urazów sportowych

Przy poważniejszej kontuzji najlepiej skonsultować się z ortopedą lub lekarzem medycyny sportowej. Specjalista może zlecić badania obrazowe w celu diagnostyki urazu.

Zdjęcie rentgenowskie (RTG) pozwala sprawdzić, czy nie doszło do złamania kości.

Jeśli podejrzewa się uszkodzenie więzadeł, łąkotek lub mięśni, wykonuje się USG lub rezonans magnetyczny (MRI). Badania te dokładnie pokazują struktury wewnątrz stawu i stopień urazu.

Ważne! Przy podejrzeniu poważnej kontuzji (złamanie, zwichnięcie, zerwanie więzadła lub uraz głowy) trening należy natychmiast przerwać i nie testować zakresu ruchu ani stabilności „na siłę”. Po urazie głowy należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem, jeśli pojawiają się objawy, takie jak:

utrata przytomności;

narastający ból głowy;

wymioty;

splątanie;

senność;

zaburzenia równowagi.

Leczenie urazów sportowych

Leczenie zależy od rodzaju i ciężkości kontuzji. Aby zmniejszyć ból i obrzęk po urazie, należy:

przerwać aktywność i odciążyć kontuzjowane miejsce;

jak najszybciej je schłodzić (np. lodem);

zastosować ucisk (np. bandażem elastycznym);

unieść kończynę powyżej poziomu serca.

Po zabezpieczeniu urazu obowiązuje przerwa w treningach – od kilku dni przy lekkim naciągnięciu mięśnia do kilku tygodni (a nawet miesięcy) przy poważniejszych kontuzjach. Lekarz może zalecić leki przeciwbólowe i przeciwzapalne (np. ibuprofen lub paracetamol), a czasem krótkotrwałe unieruchomienie stawu (np. usztywnienie go w ortezie). Należy jednak unikać długiego unieruchomienia, ponieważ brak ruchu sprzyja sztywności stawu i osłabieniu mięśni.

Operacja chirurgiczna bywa konieczna tylko w najcięższych przypadkach, np. przy całkowitym zerwaniu ważnego więzadła lub ścięgna albo skomplikowanym złamaniu. Wówczas ortopeda może zrekonstruować uszkodzone struktury operacyjnie (np. zszyć zerwane ścięgno, zespolić złamane kości). Decyzja o operacji jest podejmowana indywidualnie na podstawie wyników badań i stanu pacjenta.

Rehabilitacja w urazach sportowych

Rehabilitacja pourazowa jest niezbędna dla pełnego wyzdrowienia i zapobiegania nawrotom kontuzji. Rehabilitację często rozpoczyna się już kilka dni po urazie, gdy tylko ustąpi ostry ból, po czym kontynuuje przez tygodnie lub miesiące, aż do całkowitego powrotu do formy.

Fizjoterapia w urazach sportowych polega na systematycznych ćwiczeniach i zabiegach, które przywracają sprawność uszkodzonej części ciała. Obejmuje różne metody usprawniania, takie jak:

ćwiczenia czynne (rozciągające, wzmacniające, poprawiające stabilizację stawów);

techniki manualne (np. masaż tkanek, mobilizacje stawów);

zabiegi fizykalne (jak krioterapia, laseroterapia, ultradźwięki). 

Rodzaj terapii zawsze dobierany jest indywidualnie do urazu.

Zapobieganie urazom sportowym

Choć kontuzje czasem przytrafiają się nawet mimo ostrożności, wielu z nich można zapobiec dzięki kilku prostym zasadom.

Rozgrzewka przed treningiem – zawsze poświęć kilka minut na lekkie ćwiczenia wprowadzające (trucht, wymachy, rozciąganie), by przygotować mięśnie i stawy do wysiłku. Rozgrzane tkanki są bardziej elastyczne i znacznie rzadziej ulegają kontuzjom.

Poprawna technika i umiar – ucz się wykonywać ćwiczenia prawidłowo (w razie potrzeby skorzystaj z porady trenera) i nie przeceniaj swoich możliwości. Zwiększaj obciążenia i tempo treningu stopniowo, aby uniknąć przeciążenia mięśni i stawów.

Odpowiedni sprzęt i regeneracja – używaj właściwego wyposażenia sportowego (np. noś kask na rowerze, zakładaj stabilizatory zalecone przez lekarza) i dbaj o regenerację organizmu. Zaplanuj dni odpoczynku, wysypiaj się i nawadniaj – przemęczone mięśnie łatwiej ulegają urazom.

Urazy sportowe – najczęściej zadawane pytania

Poniżej 2 dodatkowe kwestie, o które często pytają pacjenci.

Jak długo odpoczywać po kontuzji?

Lekkie kontuzje wymagają kilku dni przerwy. Poważniejszy uraz stawu oznacza przynajmniej kilka tygodni przerwy, a powrót do sportu po złamaniu czy operacji może zająć nawet kilka miesięcy. Zawsze zaczekaj z treningiem, aż ból całkowicie ustąpi i lekarz lub fizjoterapeuta potwierdzi, że można wracać do aktywności.

Co zrobić, jeśli ból wraca przy wznowieniu treningów?

Nawrót bólu to znak, że uraz nie jest w pełni wyleczony lub powrót do ćwiczeń nastąpił zbyt szybko. Natychmiast przerwij trening i odpocznij jeszcze kilka dni. Wróć potem do lżejszych ćwiczeń wzmacniających kontuzjowane miejsce. Jeśli ból wciąż powraca, skonsultuj się z lekarzem.

Jakie są najczęstsze urazy sportowe? Podsumowanie

Urazy sportowe najczęściej dotyczą skręceń, naciągnięć i stłuczeń, a najlepsze efekty daje spokojne postępowanie w ostrej fazie i stopniowy powrót do obciążeń. W przypadku podejrzenia poważniejszej kontuzji trening trzeba przerwać, a miejsce urazu zabezpieczyć. Należy też szybko zgłosić się po poradę lekarską, ponieważ odpowiednia reakcja skraca czas leczenia i zmniejsza ryzyko powikłań. Z kolei rehabilitacja i fizjoterapia pomagają nie tylko złagodzić ból, ale też odbudować siłę, stabilizację i kontrolę ruchu, dzięki czemu ryzyko nawrotu urazu maleje.

Bibliografia

Profilaktyka urazów sportowych: Zasady bezpiecznego uprawiania aktywności fizycznej, 2024. https://www.gov.pl/web/psse-mysliborz/profilaktyka-urazow-sportowych-zasady-bezpiecznego-uprawiania-aktywnosci-fizycznej. [dostęp: 20.01.2026].

RICE Method for Injury, 2025. https://my.clevelandclinic.org/health/treatments/rice-method. [dostęp: 20.01.2026].

Sprains, 2022. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/sprains/symptoms-causes/syc-20377938. [dostęp: 20.01.2026].

Złamanie kości śródstopia objawia się zazwyczaj bólem, który pojawia się po potknięciu, skoku czy uderzeniu. Uraz może unieruchomić nawet najbardziej aktywną osobę, ale wczesna diagnoza i zaplanowana rehabilitacja pozwalają odzyskać pełną sprawność.

Czy złamanie kości śródstopia jest poważne?

Śródstopie to 5 podłużnych kości, które łączą palce z kośćmi stępu. Stanowią swoisty filar podtrzymujący łuk stopy, a ich elastyczność umożliwia amortyzowanie sił działających na ciało podczas ruchu. Złamanie nawet jednej z nich zaburza równowagę całego układu i zmienia sposób poruszania się. Najczęściej uraz dotyczy 2. lub 5. kości śródstopia, które przenoszą największe obciążenia.

Złamana kość śródstopia – przyczyny

Złamania kości śródstopia występują zarówno u sportowców, jak i u osób, które na co dzień nie trenują. U młodszych są przeważnie wynikiem przeciążenia lub kontuzji, a u starszych – skutkiem osteoporozy i osłabienia kości. Najczęstsze przyczyny złamania śródstopia to:

silne uderzenie lub skręcenie stopy, np. podczas potknięcia lub zeskoczenia z wysokości;

długotrwałe przeciążenie, typowe dla biegaczy, tancerzy i żołnierzy;

zaburzenia mineralizacji kości spowodowane niedoborem wapnia lub witaminy D.

Ryzyko urazu zwiększa również nieodpowiednie obuwie. Zbyt twarda podeszwa, wąskie noski lub brak amortyzacji zwiększają nacisk na delikatne struktury śródstopia. Warto pamiętać, że u kobiet urazy zdarzają się częściej z powodu częstego noszenia butów na obcasie, które intensyfikują napięcie w przodostopiu.

Złamanie kości śródstopia – objawy

Złamanie śródstopia najczęściej objawia się ostrym, kłującym bólem stopy w centralnej części. 

Dolegliwość nasila się przy każdym kroku i ustępuje dopiero po odciążeniu nogi. 

Po kilku godzinach pojawia się obrzęk, zaczerwienienie, a w niektórych przypadkach – widoczne zniekształcenie stopy.

Przy złamaniach przeciążeniowych objawy narastają stopniowo. Początkowo przypominają zwykłe zakwasy, jednak z czasem jednak ból staje się bardziej punktowy i utrudnia chodzenie. 

W każdym przypadku, gdy stopa boli i puchnie po urazie, nie warto czekać, „aż przejdzie”. Wczesna konsultacja ortopedyczna pozwala uniknąć poważniejszych komplikacji.

Złamanie kości śródstopia – diagnostyka

Diagnostyka urazu rozpoczyna się od dokładnego wywiadu i badania fizykalnego przeprowadzanego przez lekarza ortopedę. Specjalista ocenia bolesność, zakres ruchu oraz stopień obrzęku. Często już na tym etapie można określić, która kość uległa uszkodzeniu.

Podstawowym badaniem obrazowym jest zdjęcie RTG stopy w co najmniej 2 projekcjach. Umożliwia ocenę przebiegu linii złamania i stopnia przemieszczenia odłamów.

W przypadku niejednoznacznych wyników wykonuje się tomografię komputerową, a przy podejrzeniu mikropęknięć – rezonans magnetyczny (MRI).

Nowoczesne ośrodki coraz częściej wykorzystują także USG stopy, które pozwala na ocenę stanu tkanek miękkich i więzadeł. Jest to istotne, ponieważ złamaniu często towarzyszy uraz więzadeł stawu skokowego lub mięśni grzbietowych stopy.

Pełna diagnostyka pozwala nie tylko na potwierdzenie złamania, ale też na opracowanie indywidualnego planu rehabilitacji.

Złamanie kości śródstopia – leczenie

W przypadku złamań bez przemieszczenia stosuje się leczenie zachowawcze, które obejmuje: 

unieruchomienie;

farmakoterapię, czyli leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, które łagodzą dyskomfort;

chłodne okłady zmniejszające obrzęk.

W złamaniach z przemieszczeniem lub przy uszkodzeniu powierzchni stawowej konieczna bywa operacja. Chirurg ustawia fragmenty kości w prawidłowej pozycji i stabilizuje je śrubami lub płytkami. Dzięki technikom małoinwazyjnym blizny są minimalne, a okres rekonwalescencji krótszy.

Ile goi się złamanie śródstopia?

Zrost kostny rozwija się etapami. Najpierw powstaje krwiak, następnie tzw. zrost miękki, który po kilku tygodniach twardnieje i przekształca się w kość. Cały proces trwa zwykle 6-8 tygodni, ale u osób starszych lub z chorobami metabolicznymi może się wydłużyć.

Rehabilitacja po złamaniu kości śródstopia

Po zdjęciu unieruchomienia konieczna jest reedukacja chodu. Początkowo pacjent porusza się z pomocą kul, ucząc się równomiernego rozkładu ciężaru ciała. Fizjoterapeuta pomaga dobrać ćwiczenia, które zwiększają zakres ruchu i zapobiegają sztywności stawu skokowego. Dzięki stopniowemu treningowi mięśnie odzyskują siłę, a stopa – elastyczność.

Jakie ćwiczenia można wykonywać po złamaniu kości śródstopia? Proces rekonwalescencji obejmuje kilka etapów, które należy przechodzić stopniowo:

etap mobilizacji – ćwiczenia poprawiające ruchomość palców i stawu skokowego;

etap wzmacniania – trening oporowy, chodzenie na palcach, podnoszenie drobnych przedmiotów palcami;

etap stabilizacji – ćwiczenia równoważne i propriocepcyjne, które przywracają kontrolę nad ruchem.

Często wprowadza się też terapię manualną, masaż poprzeczny lub taping, który stabilizuje stopę i ułatwia pracę mięśniom. 

Jak uniknąć nawrotu urazu?

Po wyleczeniu złamania kości śródstopia warto wprowadzić kilka nawyków ochronnych.

Wygodne, dobrze dopasowane buty z elastyczną podeszwą i amortyzacją to podstawa.

Należy unikać chodzenia po twardych powierzchniach boso i dbać o prawidłową masę ciała, ponieważ nadwaga zwiększa nacisk na śródstopie.

Dodatkowo warto regularnie wykonywać proste ćwiczenia wzmacniające mięśnie stóp i łydek, takie jak wspięcia na palce czy rozciąganie łuku podłużnego.

Osoby z osteoporozą powinny systematycznie kontrolować poziom wapnia i witaminy D oraz włączać dietę bogatą w produkty mleczne, jaja i ryby.

U osób trenujących kluczowa jest rozgrzewka oraz stopniowe zwiększanie obciążeń. Powrót do sportu powinien być przemyślany – zbyt szybkie tempo może zakończyć się kolejnym złamaniem przeciążeniowym.

Złamanie kości śródstopia – najczęściej zadawane pytania

Poniżej znajdziesz wyjaśnienia kilku spraw, o które często pytają pacjenci.

Czy złamanie śródstopia wkłada się w gips albo ortezę? 

Tak, stopa zostaje unieruchomiona na 4-6 tygodni. W tym czasie ważne jest całkowite odciążenie kończyny, aby kość mogła się zrosnąć bez ryzyka przesunięcia. 

Czy każde złamanie wymaga operacji?

Nie. Większość złamań bez przemieszczenia leczy się zachowawczo. Operacja konieczna jest tylko w przypadku dużego przesunięcia fragmentów.

Czy można chodzić przy złamaniu kości śródstopia?

Nie powinno się tego robić. Nawet drobne pęknięcie wymaga odpoczynku i odciążenia nogi, aby zapobiec dalszemu uszkodzeniu.

Kiedy można wrócić do sportu po złamaniu?

Najczęściej po 10-12 tygodniach. Decyzję o powrocie do aktywności podejmuje lekarz na podstawie zdjęcia kontrolnego i oceny siły mięśniowej.

Złamanie kości śródstopia – podsumowanie

Złamanie kości śródstopia to uraz, który wymaga wczesnej diagnostyki, odpowiedniego leczenia i dobrze prowadzonej rehabilitacji. Takie podejście pomaga odzyskać pełną sprawność oraz zapobiec nawrotom bólu. Stopa to podpora całego ciała – jej zdrowie decyduje o komforcie codziennego życia, dlatego warto o nią dbać.

Bibliografia

Mayo Clinic, Broken foot, 2024. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/broken-foot/symptoms-causes/syc-20355492. [dostęp: 21.11.2025].

Cleveland Clinic, Broken Foot (Fractured Foot), 2023. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/broken-foot-fractured-foot. [dostęp: 21.11.2025].

David Bica, Ryan A. Sprouse, Joseph Armen, Rozpoznawanie i leczenie częstych złamań w obrębie stopy, 2019. https://www.mp.pl/medycynarodzinna/artykuly/199436,rozpoznawanie-i-leczenie-czestych-zlaman-w-obrebie-stopy. [dostęp: 21.11.2025].

Niestabilność stawu ramiennego to pojęcie obejmujące wiele zaburzeń pracy barku. Jest szczególnie uciążliwa dla osób po urazach oraz uprawiających sporty angażujące ręce, ponieważ znacząco obniża funkcjonalność barku. Co warto wiedzieć o tym urazie?

Niestabilność stawu ramiennego – charakterystyka urazu

O niestabilności stawu ramiennego najczęściej mówi się, gdy głowa kości ramiennej nienaturalnie wysuwa się z panewki łopatki. Jeśli towarzyszą temu charakterystyczne objawy, np. hipermobilność, świadczy to o poważniejszych nieprawidłowościach w strukturach stabilizujących bark, takich jak:

mięśnie stożka rotatorów,

ścięgno dwugłowe,

architektura kostna samego stawu,

panewka stawowa i więzadła wewnętrzne stawu.

Niestabilność stawu ramiennego – przyczyny

Najczęstszą przyczyną niestabilności stawu ramiennego jest uraz, szczególnie zwichnięcie przednie (1,7% populacji ogólnej) w wyniku wypadku komunikacyjnego lub sportowego. 

Znacznie rzadziej zdarza się niestabilność tylna, która stanowi ok. 10% przypadków niestabilności barku (https://openorthopaedicsjournal.com/VOLUME/7/PAGE/310/FULLTEXT/).

Za rozwój dolegliwości mogą odpowiadać również powtarzające się przeciążenia, zwłaszcza u sportowców. Osoby uprawiające baseball, tenis, siatkówkę czy pływanie poddają staw ramienny ekstremalnym obciążeniom w pozycji odwiedzenia i rotacji zewnętrznej. Wielokrotne powtarzanie tych ruchów powoli rozluźnia struktury stabilizujące, co prowadzi do mikrourazów, które po skumulowaniu powodują niestabilność stawu barkowego.

​Innym źródłem problemu jest wrodzona wiotkość tkanki łącznej – nadmierna elastyczność więzadeł i torebki stawowej uwarunkowana genetycznie. Zwiększa podatność na niestabilność wielokierunkową – gdy głowa kości ramiennej przesuwa się do przodu, do tyłu, jak również w dół.​

Niestabilność stawu ramiennego – objawy

Osłabienie i ból barku to najczęściej odczuwane symptomy niestabilności tego stawu, zwłaszcza podczas aktywności wiążących się z uniesieniem i rotacją ramienia.

Charakterystyczna jest też obawa pacjentów przed wykonaniem pewnych ruchów. 

Niektóre osoby zgłaszają również przeskakiwanie z typowym „kliknięciem” lub „trzeszczeniem” w stawie. 

Czasami dodatkowo pojawia się drętwienie i osłabienie mięśni.​

Niestabilność stawu ramiennego – testy diagnostyczne

Oprócz badań obrazowych oraz wywiadu lekarz może skorzystać z kilku testów klinicznych, które ułatwiają rozpoznanie niestabilności stawu ramiennego.

Testy prowokacyjne niestabilności przedniej

W ocenie niestabilności przedniej stawu ramiennego najczęściej wykorzystuje się testy prowokacyjne. O wyniku dodatnim można powiedzieć przede wszystkim wtedy, gdy pojawia się uczucie niepokoju lub zagrożenia wyskoczeniem stawu, a nie sam ból.

Test hiperodwiedzenia (ang. Hyperabduction Test / test Gagey’ego). Lekarz stabilizuje łopatkę jedną ręką, a drugą biernie odwodzi ramię pacjenta do momentu, aż łopatka zacznie się poruszać. Wynik dodatni to odwiedzenie przekraczające około 105° bądź wyraźna asymetria w porównaniu z drugim barkiem.

Test obawy (ang. Apprehension Test) przeznaczony jest do oceny niestabilności przedniej. Wykonuje się go w pozycji leżącej lub stojącej, z ramieniem odwiedzionym do około 90° i przy zgiętym w łokciu. Badający stopniowo zwiększa rotację zewnętrzną.

Test repozycji (ang. Relocation Test). Głowę kości ramiennej delikatnie przesuwa się w tył poprzez nacisk na przednią część barku. Ustąpienie bólu (jeśli występuje) jest interpretowane jako wynik dodatni i wskazuje na niestabilność przednią. Po badaniu lekarz często szybko zwalnia ucisk – nagły powrót uczucia zagrożenia wyskoczeniem dodatkowo potwierdza wynik.

Testy wiotkości stawów (nadmierna ruchomość stawu ramiennego)

Drugą grupę badań stanowią testy oceniające wiotkość stawu (hipermobilność), które określają, czy głowa kości ramiennej nadmiernie przesuwa się w stawie. 

Test obciążenia i przesunięcia (ang. Load-and-Shift Test). Pacjent pozostaje w pozycji siedzącej lub leżącej. Lekarz stabilizuje łopatkę i „dociska” głowę kości ramiennej do panewki, a następnie przesuwa ją w kierunku przednim oraz tylnym, oceniając zakres przesunięcia.

Objaw bruzdy (ang. Sulcus Sign) umożliwia ocenę dolnej wiotkości stawu ramiennego. Test przeprowadza się zwykle w pozycji siedzącej, z ramieniem swobodnie opuszczonym wzdłuż tułowia. Badający pociąga ramię pacjenta ku dołowi, obserwując charakterystyczne zagłębienie (bruzdę) pod wyrostkiem barkowym. Przy przesunięciu głowy kości ramiennej większym niż 2 cm test cechuje się niską czułością (28%) i bardzo wysoką swoistością (97%), dlatego jego interpretacja wymaga porównania z barkiem przeciwnym oraz kontekstu klinicznego.

Testy szuflady – ocena przesunięcia w kierunku przednim i tylnym

Istotne znaczenie mają również testy szuflady – przedniej oraz tylnej. Oba badania wykonuje się w pozycji leżącej, co umożliwia precyzyjną stabilizację łopatki, a tym samym ocenę rzeczywistego przesuwania się głowy kości ramiennej względem panewki, a nie ruchu całego zespołu barkowego.

Niestabilność stawy ramiennego – jak leczyć?

Leczenie niestabilności stawu ramiennego zależy od typu i stopnia uszkodzenia oraz od tego, czy niestabilność ma podłoże traumatyczne (urazowe) czy atraumatyczne. W łagodzeniu bólu pomagają niesteroidowe leki przeciwzapalne, które chwilowo pomagają też zwiększyć zakres ruchu. Jednak właściwe leczenie dolegliwości realizuje się głównie poprzez fizjoterapię.​

Niestabilność stawu ramiennego – fizjoterapia

Fizjoterapia składa się z kilku grup ćwiczeń, które mają na celu:

zwiększenie zakresu ruchu – dąży się do przywrócenia pełnych ruchów ręki: unoszenia, prostowania oraz skręcania jej do wewnątrz i na zewnątrz;

wzmacnianie tkanek miękkich i mięśni (np. stożka rotatorów);

stabilizację łopatki oraz poprawę świadomości przestrzennej stawu.

Trening może obejmować np. ćwiczenia równowagi na niestabilnych powierzchniach czy rzuty piłki do ściany i jej łapanie. Oczywiście program fizjoterapii dostosowany jest do stanu pacjenta, stopnia dolegliwości (np. inaczej wygląda u osoby po pierwszym zwichnięciu, a inaczej u pacjentów po operacji). Zajęcia zaczyna się z reguły od lekkich ćwiczeń w granicach tolerancji bólu, następnie wprowadza się aktywności czynne wspomagane, np. z taśmą elastyczną. W późniejszych miesiącach stopniowo zwiększa się obciążenie i trudność ćwiczeń.

Niestabilność stawu ramiennego – podsumowanie

Niestabilność stawu ramiennego to złożone schorzenie wymagające wielodyscyplinarnego podejścia. Warto jednak podkreślić, że zarówno rehabilitacja stawu, jak i profilaktyka urazu polega na tym samym: wzmacnianiu mięśni poprzez prawidłowo wykonywane ćwiczenia i regularne rozciąganie obręczy barkowej.​

Bibliografia:

https://openorthopaedicsjournal.com/VOLUME/7/PAGE/310/FULLTEXT/. [dostęp: 19.11.2025]. 

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5855406/. [dostęp: 19.11.2025].

https://physiotherapyonline.net/blog/sulcus-sign-test. [dostęp: 19.11.2025].

https://bangaloreshoulderinstitute.com/tests-to-diagnose-shoulder-instability/. [dostęp: 19.11.2025].

Złamania osteoporotyczne to złamania spowodowane osteoporozą, czyli chorobą osłabiającą kości. W efekcie nawet niewielka siła może prowadzić do poważnych urazów. Skąd biorą się te złamania i kto jest na nie najbardziej narażony?

Co to jest złamanie osteoporotyczne?

Złamanie osteoporotyczne (zwane także złamaniem niskoenergetycznym lub złamaniem fragmentarnym) to złamanie kości, które występuje w wyniku działania siły o stosunkowo niewielkim natężeniu – takiej, która u zdrowego człowieka nie powodowałaby uszkodzenia struktury kostnej. Czasami dochodzi do nich w wyniku zwykłych, codziennych sytuacji – kichania, przenoszenia lekkich przedmiotów, a nawet zmiany pozycji ciała.

Jakie jest najczęstsze złamanie osteoporotyczne?

Złamania osteoporotyczne mają charakterystyczne lokalizacje, które wynikają zarówno z budowy anatomicznej, jak i z mechaniki sił działających na kości. Przeważnie dotykają obszarów bogatych w tkankę gąbczastą, gdzie utrata masy kostnej jest szczególnie widoczna. Do najczęstszych złamań osteoporotycznych należą urazy:

kręgosłupa (zwłaszcza odcinka piersiowego i lędźwiowego),

biodra (szyjka kości udowej i bliższy koniec kości udowej),

przedramienia (dystalny koniec kości promieniowej, tzw. złamanie Collesa),

bliższego końca kości ramiennej (guz proksymalny),

żeber,

miednicy,

kości piszczelowej (proksymalne).

Jak objawiają się złamania osteoporotyczne?

Niektóre objawy złamań osteoporotycznych wynikają z lokalizacji urazu, np. ból w konkretnej okolicy ciała, niemożność poruszania kończyną, a przy uszkodzeniach kręgów – wady postawy czy stopniowe zmniejszanie się wzrostu. Występują też wspólne symptomy – takie same, jak przy „klasycznych” złamaniach:

nagły, silny ból,

obrzęki i zasinienia tkanek miękkich,

deformacja lub nieprawidłowe ustawienie kości.

Ważne: wiele kompresyjnych złamań kręgosłupa przebiega bezobjawowo.

Złamania osteoporotyczne – przyczyny

Złamania osteoporotyczne są bezpośrednią konsekwencją osteoporozy, czyli przewagi procesów niszczenia tkanki kostnej nad jej tworzeniem. Jeśli gęstość mineralna kości (BMD) osiągnie wartość poniżej krytycznej (tzw. progu złamania), kość traci swoją funkcję podporową i zdolność do przenoszenia obciążeń mechanicznych.

Kto jest najbardziej narażony na złamania osteoporotyczne? Czynniki ryzyka to:

wiek powyżej 50. roku życia,

płeć żeńska,

zaburzenia/zmiany hormonalne (menopauza, niedobór testosteronu, zaburzenia hormonów tarczycy i przytarczyc),

obciążenia rodzinne,

niski wskaźnik BMI i szczupła sylwetka,

niedobory składników pokarmowych (szczególnie wapnia i witaminy D, a także białka),

siedzący tryb życia,

palenie papierosów,

przyjmowanie niektórych leków (np. przewlekłe stosowanie glikokortykosteroidów),

choroby towarzyszące (zwłaszcza reumatoidalne zapalenie stawów, cukrzyca typu 1, zaburzenia wchłaniania).

Złamania osteoporotyczne – diagnostyka

Diagnostyka złamań osteoporotycznych opiera się na dokładnym wywiadzie lekarskim oraz badaniach fizykalnych (np. pomiar wzrostu, ocena postawy ciała, badanie palpacyjne). Poza tym wykonuje się badania obrazowe, takie jak:

RTG,

tomografia komputerowa,

rezonans magnetyczny

densytometria (pomiar gęstości kości) – złoty standard diagnostyki osteoporozy.

Oprócz tego lekarz może zlecić badania laboratoryjne.

Do jakiego lekarza udać się przy podejrzeniu złamania osteoporotycznego?

Zazwyczaj z dokuczliwymi objawami pacjent najpierw zwraca się do lekarza POZ lub internisty. Każdy z nich może przeprowadzić podstawową diagnostykę i skierować na dalsze konsultacje. 

Specjalista, który zajmuje się diagnostyką i leczeniem osteoporozy i jej powikłań, to reumatolog.

Za terapię samych złamań odpowiada z kolei ortopeda lub traumatolog.

Złamania osteoporotyczne – leczenie

Leczenie złamań osteoporotycznych to proces wieloetapowy, obejmujący zarówno leczenie ostrego złamania, jak i terapię osteoporozy w celu zapobiegania kolejnym złamaniom. 

Po urazie najważniejsze jest złagodzenie bólu i ograniczenie wynikającej z niego niesprawności. 

W zależności od lokalizacji złamania i stanu pacjenta stosuje się leczenie zachowawcze albo operacyjne (np. zespolenie kości udowej, wertebroplastykę). 

Następnym krokiem jest leczenie osteoporozy oraz rehabilitacja.

Leczenie farmakologiczne złamań osteoporotycznych

Decyzja o wdrożeniu leczenia farmakologicznego powinna być oparta na kompleksowej ocenie ryzyka.

Leki pierwszego wyboru w leczeniu osteoporozy i zapobieganiu złamaniom wynikającym z tej choroby to bisfosfoniany. Mechanizm działania polega na zmniejszaniu aktywności osteoklastów (komórek niszczących kości) oraz przyspieszaniu ich apoptozy. Podobne właściwości ma denosumab (w postaci iniekcji podskórnych).

Z kolei leki wspomagające powstawanie nowej tkanki kostnej to teryparatyd oraz ranelinian strontu.

W uzasadnionych przypadkach lekarz może też zalecić suplementację wapnia i witaminy D.

Dieta przy złamaniach osteoporotycznych

Prawidłowa dieta stanowi fundament profilaktyki i leczenia osteoporozy oraz złamań osteoporotycznych. Należy zapewnić odpowiednią ilość wapnia, witaminy D i białka. Zalecane produkty spożywcze to:

mleko i przetwory mleczne,

ryby (szczególnie małe rybki z ośćmi, np. sardynki),

ziarna i produkty pełnoziarniste,

orzechy i nasiona,

rośliny strączkowe.

Do jadłospisu warto też wprowadzić zielone warzywa liściaste (jarmuż, brokuł, kapusta). Oprócz tego należy zaprzestać palenia tytoniu, które przyspiesza rozwój osteoporozy oraz unikać nadmiernego spożycia alkoholu.

Rehabilitacja po złamaniu osteoporotycznym

Po złamaniu osteoporotycznym należy jak najszybciej wdrożyć rehabilitację. Ćwiczenia i zabiegi mają na celu:

poprawę siły mięśniowej, koordynacji i równowagi (lepsza stabilizacja i postawa ciała zmniejszają ryzyko upadków);

zwiększenie gęstości kości (za pomocą ćwiczeń oporowych i z obciążeniem).

Czy można zapobiec złamaniom osteoporotycznym?

Zapobieganie złamaniom osteoporotycznym stanowi integralną część profilaktyki osteoporozy. 

Osoby młodsze powinny dbać o utrzymanie prawidłowego poziomu wapnia i witaminy D w organizmie, natomiast seniorzy powinni koncentrować się na ochronie przed upadkami. 

Niezwykle ważna jest też aktywność fizyczna, ponieważ kości to żywe tkanki, które dostosowują swoją budowę do codziennych obciążeń. 

Brak ruchu „rozleniwia” i osłabia kości, przez co stają się bardziej podatne na uszkodzenia i złamania.

Złamania osteoporotyczne – podsumowanie

Osteoporoza to podstępna choroba, która przez lata może rozwijać się bezobjawowo – dopóki nie dojdzie do złamania osteoporotycznego. Specjaliści oceniają, że urazy te dotyczą ⅓ kobiet oraz ⅕ mężczyzn po 50. roku życia. Niestety, starzenie się społeczeństwa może sprawić, że odsetek ten będzie wzrastał. Dlatego profilaktyka osteoporozy ma tak wielkie znaczenie i powinna zaczynać się już u dzieci oraz młodych dorosłych.

Bibliografia

https://www.mp.pl/pacjent/reumatologia/choroby/64948,osteoporoza. [dostęp: 5.11.2025].

https://www.praktycznafizjoterapia.pl/artykul/osteoporoza-rola-fizjoterapii-w-diagnostyce-profilaktyce-i-leczeniu. [dostęp: 5.11.2025].

https://www.praktycznafizjoterapia.pl/artykul/kompresyjne-zlamania-w-przebiegu-osteoporozy-kompleksowe-leczenie-studium-przypadku. [dostęp: 5.11.2025].

Osteoporoza osłabia kości i zwiększa ryzyko złamań, szczególnie w rejonie biodra. Jednak dzięki rozwojowi ortopedii nawet przy zaawansowanej osteoporozie operacja biodra jest możliwa i często stanowi najlepszą drogę do odzyskania sprawności. Osteoporoza a operacja biodra – czy zatem jest możliwa taka operacja?

Jak osteoporoza wpływa na układ kostny?

Osteoporoza to choroba metaboliczna prowadząca do utraty gęstości mineralnej i zaburzenia mikrostruktury kości. Z czasem stają się one bardziej kruche, co znacząco zwiększa ryzyko złamań – nawet przy niewielkich urazach. Choroba rozwija się powoli i przez lata może przebiegać bezobjawowo – dopiero złamanie bywa pierwszym sygnałem ostrzegawczym. Najczęściej wpływają na nią czynniki takie jak:

Niedobór wapnia i witaminy D,

Mała aktywność fizyczna,

Przewlekłe leczenie sterydami,

Niska masa ciała,

Zaburzenia hormonalne.

Poza tym wraz z wiekiem struktura kostna ulega osłabieniu, a staw biodrowy staje się jednym z najbardziej narażonych miejsc. Dodatkowo wpływ mają czynniki środowiskowe – siedzący tryb życia, dieta uboga w białko i ograniczony dostęp do światła słonecznego.

Czy osteoporoza uniemożliwia operację biodra?

Kiedy dochodzi do urazu, wielu pacjentów zastanawia się, czy tak kruche kości w ogóle mogą zostać zoperowane. Na szczęście osteoporoza nie jest przeciwwskazaniem do zabiegu. Lekarze wykonujący endoprotezoplastykę biodra dobierają rodzaj protezy i technikę operacyjną tak, by zapewnić stabilność nawet przy osłabionej strukturze kości.

U pacjentów z osteoporozą częściej stosuje się endoprotezy cementowe, które mocuje się przy użyciu specjalnego cementu kostnego. Zapewnia to stabilne osadzenie implantu w porowatej tkance. U osób z lepszą gęstością kostną możliwe bywa zastosowanie protez bezcementowych, które integrują się z kością w naturalny sposób. Decyzję o rodzaju zabiegu poprzedza kompleksowa diagnostyka – badania obrazowe, ocena gęstości kości oraz analiza chorób współistniejących. 

Przygotowanie i przebieg endoprotezoplastyki biodra u pacjenta z osteoporozą

Zabieg endoprotezoplastyki polega na usunięciu zniszczonych fragmentów stawu i zastąpieniu ich elementami metalowymi lub ceramicznymi. Operacja trwa zazwyczaj około dwóch godzin. Współczesne techniki chirurgiczne pozwalają ograniczyć uraz tkanek i szybciej rozpocząć rehabilitację.

Przygotowanie pacjenta obejmuje dokładną diagnostykę, stabilizację chorób współistniejących oraz wyrównanie poziomu witaminy D i wapnia. Lekarze zwracają również uwagę na kondycję mięśniową, równowagę i ogólną wydolność organizmu, które wpływają na późniejszy proces rekonwalescencji. Pacjenci z osteoporozą powinni szczególnie dbać o nawodnienie, odpowiednie żywienie i unikanie długiego unieruchomienia przed operacją – im lepsza forma ogólna, tym większe szanse na szybki powrót do sprawności.

Rehabilitacja po operacji biodra przy osteoporozie

Rehabilitacja rozpoczyna się już w pierwszej dobie po operacji. Pacjent wykonuje ćwiczenia oddechowe i stopniowo uczy się siadać, wstawać i chodzić przy asekuracji. W kolejnych dniach wprowadzane są ćwiczenia poprawiające siłę mięśni i stabilność stawu.

Fizjoterapeuci zwracają uwagę, by ruch był kontrolowany i bez bólu przekraczającego granicę dyskomfortu. Regularne ćwiczenia pomagają zapobiec powikłaniom i przyspieszają odzyskanie samodzielności. Podstawowe zalecenia po operacji to:

Codzienna aktywność w granicach zaleconych przez specjalistę,

Unikanie gwałtownych skrętów i zgięć kończyny po stronie operowanej,

Korzystanie z kul lub balkonika do czasu pełnej stabilizacji,

Utrzymywanie prawidłowej masy ciała i regularne kontrole lekarskie.

Z czasem pacjent może wracać do lekkich aktywności, takich jak spacery, pływanie czy ćwiczenia w wodzie. Rehabilitacja trwa zwykle od kilku tygodni do kilku miesięcy i wymaga systematyczności.

Profilaktyka – jak wspierać zdrowie kości po zabiegu

Po operacji biodra niezwykle ważna jest dalsza profilaktyka osteoporozy. Pomaga ona wzmocnić kości i zmniejszyć ryzyko kolejnych złamań. Podstawowe zasady profilaktyki obejmują:

Regularną aktywność fizyczną – spacery, ćwiczenia w wodzie, nordic walking,

Zbilansowaną dietę z odpowiednią ilością wapnia i witaminy D,

Suplementację zaleconą przez lekarza,

Rezygnację z palenia i nadmiaru alkoholu,

Regularne badania densytometryczne.

Dodatkowo warto zadbać o bezpieczeństwo w domu – stabilne oświetlenie, brak dywaników i progów, antypoślizgowe maty w łazience. Nawet drobne modyfikacje mogą zapobiec upadkom i ponownym złamaniom.

Rokowania po operacji biodra u osób z osteoporozą

Większość pacjentów odzyskuje samodzielność w ciągu kilku tygodni. Czas rehabilitacji zależy od wieku, kondycji i stopnia zaawansowania osteoporozy. Nowoczesne protezy biodra pozwalają utrzymać sprawność przez wiele lat, pod warunkiem konsekwentnego przestrzegania zaleceń.

Osoby, które kontynuują leczenie osteoporozy i dbają o ruch, odczuwają mniejszy ból i szybciej wracają do codziennych czynności. Operacja nie tylko poprawia jakość życia, ale także zapobiega unieruchomieniu, które może prowadzić do kolejnych powikłań zdrowotnych. Dla wielu pacjentów to również szansa na odzyskanie niezależności i pewności siebie, często utraconej po wcześniejszych złamaniach.

Osteoporoza a operacja biodra – najczęstsze pytania pacjentów

Czy osteoporoza zwiększa ryzyko powikłań po endoprotezoplastyce? Nieznacznie, jednak właściwe przygotowanie i zastosowanie odpowiedniego typu protezy minimalizują to ryzyko.

Czy po endoprotezie można prowadzić aktywny tryb życia? Tak. Zalecane są ćwiczenia o umiarkowanej intensywności, które nie przeciążają stawu, np. spacery lub jazda na rowerze stacjonarnym.

Osteoporoza a operacja biodra – podsumowanie

Osteoporoza nie przekreśla możliwości operacji biodra. Kluczem do sukcesu jest indywidualne przygotowanie, odpowiedni dobór protezy i konsekwentna rehabilitacja. Połączenie nowoczesnych metod chirurgicznych z leczeniem osteoporozy daje bardzo dobre efekty – pozwala odzyskać samodzielność, pewność ruchu i uniknąć dalszych złamań. Świadoma współpraca pacjenta z lekarzem, fizjoterapeutą i dietetykiem daje najlepsze wyniki, a odpowiednia profilaktyka wzmacnia efekty operacji na lata.

Bibliografia:

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/osteoporosis/symptoms-causes/syc-20351968. [dostęp: 28.10.2025].

https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/4443-osteoporosis. [dostęp: 28.10.2025].