Endoproteza biodra

Endoproteza biodra to rozwiązanie stosowane, gdy pojawiają się nasilone dolegliwości bólowe, w tym bóle nocne, oraz ograniczenie ruchomości, przykurcze i trudności w chodzeniu czy codziennym funkcjonowaniu.

Rehabilitację rozpoczyna się już w pierwszych dniach po zabiegu. Ćwiczenia dobierane są indywidualnie do możliwości i potrzeb pacjenta, a wykonywane są w granicach bólu. W późniejszym czasie, jeśli stan pacjenta na to pozwala, zalecane są m.in. spacery, jazda na rowerze czy pływanie, które pomagają odzyskać sprawność i wzmocnić obręcz biodrową.

Endoprotezy biodra wykonywane są z trwałych materiałów, takich jak stopy tytanu, kobaltu, chromu czy molibdenu. W nowoczesnych, używanych w naszym oddziale endoprotezach stosuje się najczęściej połączenia ceramiczne – ceramiczną głowę i wkładkę – które cechują się bardzo dobrą trwałością i niską ścieralnością.

Obciążanie nogi i pionizacja rozpoczynają się zwykle już w pierwszej dobie po operacji. Początkowo pacjent chodzi o kulach lub przy balkoniku z częściowym obciążaniem kończyny. Korzystanie z kul najczęściej zaleca się przez około 5–6 tygodni po zabiegu. Pozwala to zapewnić odpowiednie gojenie i ochronę operowanego stawu.

Zabieg trwa zwykle od 1 do 1,5 godziny. Najczęściej jest wykonywany w znieczuleniu podpajęczynówkowym („od pasa w dół”). Dodatkowo stosowane są blokady przeciwbólowe pomagające ograniczyć dolegliwości po operacji.

Pobyt w szpitalu po zabiegu wszczepienia endoprotezy biodra trwa zwykle od 3 do 5 dni. W niektórych przypadkach, gdy pacjent wymaga dłuższej rehabilitacji lub dodatkowej opieki medycznej, pobyt w placówce może zostać przedłużony do ok. tygodnia.

Pierwsze próby można podjąć po około 4–5 tygodniach od zabiegu. Jednak w większości przypadków zaleca się korzystanie z kul przez 5–6 tygodni, aby zapewnić bezpieczne gojenie i stopniowe przyzwyczajenie do nowego stawu.

Stosowane przez nas endoprotezy są wykonywane z bardzo trwałych materiałów. Ich żywotność często wynosi 20 lat lub więcej. Jednak ostateczna trwałość zależy m.in. od wieku pacjenta, jego aktywności. U części pacjentów po wielu latach może być konieczna ponowna operacja i wymiana niektórych elementów endoprotezy.

Po zabiegu wszczepienia endoprotezy biodra najbezpieczniej jest spać na plecach lub na operowanym boku. Przez pierwsze 4–5 tygodni należy zachować szczególną ostrożność podczas leżenia na zdrowym boku, ponieważ może to powodować niekorzystne ustawienie operowanej nogi, co skutkuje zbytnim obciążeniem świeżo gojących się tkanek.

Ból związany z zabiegiem może utrzymywać się od kilku dni do nawet kilkunastu tygodni. Zróżnicowanie wynika z indywidualnych predyspozycji pacjenta związanych z procesem gojenia i odbudową tkanek. W tym czasie niezmiernie ważne jest przestrzeganie zaleceń dotyczących ruchu i unikanie nadmiernego zginania biodra, kucania czy gwałtownych przeciążeń. Szczegółowe zasady bezpiecznego funkcjonowania po zabiegu oraz odpowiednie ćwiczenia zawsze przekazuje pacjentowi rehabilitant.

Obrzęk nogi po operacji wszczepienia endoprotezy stawu biodrowego jest naturalnym elementem procesu gojenia. Największy obrzęk występuje zwykle w ciągu pierwszych dni, aż do 2–3 tygodni po zabiegu. Niewielkie lub umiarkowane opuchnięcie kończyny może utrzymywać się nawet przez kilka tygodni, a czasem 2–3 miesiące, zwłaszcza po dłuższym lub intensywnym chodzeniu. Stopniowe zmniejszanie się obrzęku jest zjawiskiem prawidłowym. W redukcji obrzęku może pomóc odpoczynek z uniesieniem nogi, odpowiednio dobrana aktywność, ćwiczenia rehabilitacyjne oraz stosowanie się do zaleceń pooperacyjnych.
W sytuacji, gdy obrzęk gwałtownie narasta, towarzyszy mu silny ból łydki, zaczerwienienie, wyraźne ocieplenie kończyny, duszność lub ból w klatce piersiowej, należy natychmiast zwrócić się po pomoc medyczną. Mogą to być objawy groźnych powikłań, np. zakrzepicy żył głębokich.

Po wszczepieniu endoprotezy stawu biodrowego zakres ograniczeń zależy m.in. od zastosowanej techniki operacyjnej (dostęp tylny, przedni, boczny) oraz indywidualnych zaleceń lekarza. W pierwszych tygodniach po zabiegu należy unikać ruchów, które zwiększają ryzyko zwichnięcia endoprotezy.
Najczęściej niewskazane są: głębokie zginanie biodra powyżej 90° – np. niskie siadanie, głębokie schylanie się czy kucanie, krzyżowanie nóg i przywodzenie operowanej kończyny poza linię środkową ciała, gwałtowne skręcanie biodra i rotacyjne ruchy tułowia przy ustabilizowanej stopie.
Nie należy też wykonywać nagłych, niekontrolowanych ruchów oraz dźwigać dużych obciążeń.
Wraz z postępem gojenia i rehabilitacji większość ograniczeń jest stopniowo zmniejszana. Tempo powrotu do codziennej aktywności zawsze powinno być ustalane z lekarzem oraz fizjoterapeutą.

Całkowity koszt (obejmujący implant, operację, hospitalizację, znieczulenie i podstawową opiekę pooperacyjną) najczęściej wynosi ok. 30000. Na koszt zabiegu wpływają m.in. rodzaj i materiały endoprotezy, zastosowany implant, zakres rehabilitacji oraz opieki pooperacyjnej. Wyższa cena może wynikać także z konieczności zastosowania implantów hipoalergicznych lub bardziej wymagających warunków anatomicznych, które mogą wydłużyć operację.

Czas oczekiwania na zabieg wszczepienia endoprotezy biodra zależy od wielu czynników, w tym m.in. od rodzaju implantu i indywidualnych warunków anatomicznych pacjenta. W naszej placówce wynosi zwykle około miesiąca. Przed operacją niezbędne są konsultacje z anestezjologiem i kardiologiem. Endoproteza dobierana jest indywidualnie na podstawie m.in. badań obrazowych i specjalistycznych obliczeń związanych np. z typem stosowanego wszczepu. W niektórych, bardziej skomplikowanych przypadkach możliwe jest zastosowanie dedykowanych rozwiązań – protez custom-made.