Umów wizytę
min
Nadwaga i otyłość to nie tylko kwestia wyglądu. Dodatkowe kilogramy obciążają stawy, zwłaszcza kolanowe, wielokrotnie zwiększając siłę nacisku na chrząstkę. Jak otyłość wpływa na stawy i kiedy ból kolan powinien skłonić do wizyty u specjalisty?
Stawy kolanowe to jedne z najbardziej obciążonych struktur w ludzkim ciele. Podczas codziennych aktywności przenoszą siły wielokrotnie przekraczające masę ciała. W czasie chodzenia jest to zwykle około 2 – 3 razy więcej, a podczas wchodzenia po schodach nawet około 3 razy więcej [1]. Oznacza to, że u osoby ważącej 100 kg obciążenie działające na staw kolanowy może osiągać około 200 – 300 kg podczas chodzenia oraz około 280 – 300 kg przy poruszaniu się po schodach
Każdy dodatkowy kilogram nadwagi przekłada się na kilkukrotnie większe obciążenie stawów kolanowych i biodrowych. Im większa nadwaga, tym szybciej zużywa się chrząstka stawowa, co prowadzi do bólu, sztywności i ograniczenia ruchomości.
Związek między otyłością a stawami to jednak nie tylko kwestia mechanicznego przeciążenia.
Dlatego ból kolan przy otyłości nie wynika wyłącznie z obciążenia. Towarzyszy mu przewlekły stan zapalny, który systematycznie niszczy struktury stawu.
Choroba zwyrodnieniowa stawów (osteoartroza) to najczęstsza choroba stawów na świecie. Według WHO w 2019 roku dotyczyła ok. 528 milionów osób, a najczęściej zajętym stawem jest kolano. Około 73% osób dotkniętych tym schorzeniem miało ponad 55 lat, a 60% stanowiły kobiety [2].
Wskaźnik BMI (Body Mass Index) to najprostsze narzędzie do wstępnej oceny, czy masa ciała mieści się w normie. Oblicza się go, dzieląc masę ciała w kilogramach przez kwadrat wzrostu w metrach. Według WHO:
Czy od nadwagi bolą stawy? Tak, i to częściej, niż wielu osobom się wydaje. Ból stawów, zwłaszcza kolan i bioder, może pojawić się już przy BMI w zakresie nadwagi. Warto zwrócić uwagę na takie sygnały jak:
To sygnały, że stawy mogą być przeciążone i warto skonsultować się z lekarzem, zanim problem się pogłębi.
Aby skutecznie odciążyć stawy i zmniejszyć dolegliwości bólowe, warto wprowadzić kilka prostych zmian w codziennym stylu życia.
Czy osoba otyła powinna skonsultować się ze specjalistą przed podjęciem aktywności? Warto to rozważyć, ponieważ fizjoterapeuta dobierze odpowiedni (i bezpieczny) zestaw ćwiczeń dopasowany do aktualnej masy ciała i stanu stawów. Poza tym wizyta u lekarza jest wskazana, gdy ból kolan nie ustępuje mimo redukcji masy ciała, pojawia się obrzęk lub znaczne ograniczenie ruchomości.
1.
Czy otyłość wpływa na stawy inne niż kolana?
Tak. Nadmierna masa ciała obciąża wszystkie stawy nośne, czyli kolana, biodra, kostki i stawy kręgosłupa. Co istotne, cytokiny zapalne produkowane przez tkankę tłuszczową mogą wpływać także na stawy rąk, które nie są bezpośrednio obciążone masą ciała. Mechanizm zapalny działa ogólnoustrojowo, niezależnie od lokalizacji stawu.
2.
Czy utrata wagi pomoże na ból kolan?
Zdecydowanie tak. Nawet umiarkowana redukcja masy ciała przynosi odczuwalną poprawę. Zmniejsza się ból, poprawia funkcja stawu i ogólna jakość życia. Redukcja masy ciała to jedno z pierwszych zaleceń lekarzy w przypadku choroby zwyrodnieniowej stawów u osób z nadwagą lub otyłością.
3.
Co najbardziej obciąża stawy kolanowe?
Najbardziej obciążające są czynności wymagające przenoszenia dużej siły przez kolano: schodzenie po schodach, kucanie, bieganie po twardym podłożu, noszenie ciężkich zakupów. Przy nadwadze nawet zwykłe chodzenie generuje obciążenia wielokrotnie przekraczające masę ciała.
Otyłość i nadwaga bywają nazywane pandemią współczesności, a jednocześnie stanowią jeden z tych czynników ryzyka chorób zwyrodnieniowych stawów, którym najłatwiej można zapobiec [4]. Nadmiar kilogramów obciąża stawy mechanicznie, a tkanka tłuszczowa dodatkowo wywołuje przewlekły stan zapalny uszkadzający chrząstkę. Dobra wiadomość jest taka, że nawet niewielka redukcja masy ciała może przynieść odczuwalną ulgę w bólu i poprawić funkcjonowanie stawów.
Bibliografia
EuroMediCare to specjalistyczny szpital z przychodnią, działający od 2002 r. Oferuje nowoczesne metody diagnostyczne i operacyjne, ma cztery sale operacyjne i zapewnia komfortowy pobyt w pokojach z udogodnieniami.
Natalia Dahlke
Koordynatorka pacjenta
+48 532 472 150
Pon-pt: 9.00 – 17.00
Informacja i rejestracja:
ortopedia.wroclaw@emc-sa.pl
Adres szpitala:
Centrum Ortopedii Zaawansowanej
ul. Pilczycka 144, 54-144 Wrocław
EuroMediCare to zabiegowy szpital specjalistyczny z przychodnią.
Od 2002 roku zapewnia pacjentom z Wrocławia, Dolnego Śląska i całej Polski nowoczesne, małoinwazyjne metody diagnostyczne i operacyjne.
Dysponuje czterema klimatyzowanymi salami operacyjnymi, endoskopowymi oraz działem diagnostyki obrazowej. Pacjenci szpitala przebywają w 1, 2 lub 3 – osobowych pokojach z łazienkami, TV i dostępem do Internetu.
