Przykurcz Dupuytrena może występować u ok. 8,2% populacji świata [1].. Nawet jeśli nie u wszystkich powoduje znaczny spadek sprawności, u wielu negatywnie wpływa na kontakty społeczne i poczucie niezależności. Sprawdź, co warto o nim wiedzieć.
Czym jest przykurcz Dupuytrena i choroba Dupuytrena?
Przykurcz Dupuytrena i choroba Dupuytrena to pojęcia, które często stosuje się zamiennie do określenia schorzenia rozcięgna dłoniowego, czyli podskórnej warstwy tkanki łącznej po wewnętrznej stronie dłoni. O chorobie mówi się jednak dopiero w chwili pojawienia się zmian, czyli nadmiernego włóknienia, powstawania komórkowych guzków i tworzenia z ich połączenia twardych pasm. Natomiast przykurcz opisuje stan, w którym pasma na tyle się skróciły i pociągnęły palce w stronę wnętrza ręki, że chory ma trudności z ich wyprostem.
Choroba Dupuytrena najczęściej dotyka palca serdecznego i małego, ale nieprawidłowości mogą wystąpić również w obrębie innych palców. Chociaż zmiany nie rozwijają się w samych ścięgnach, długotrwały przykurcz wpływa zarówno na ich pracę, jak i na ruchomość stawów, a przez to też na funkcjonowanie całej ręki. Choroba może obejmować jedną lub obie dłonie, przy czym po obu stronach nie musi przebiegać z taką samą intensywnością.
Przykurcz Dupuytrena – przyczyny
Przykurcz Dupuytrena rozwija się, gdy naturalnie występujące w rozcięgnie dłoniowym fibroblasty, które zapewniają jej wytrzymałość mechaniczną, stają się nadmiernie aktywne i przekształcają się w kurczliwe miofibroblasty. Niestety, do tej pory nie poznano przyczyn tej patologii. Przypuszcza się, że dzieje się tak w wyniku nakładania się kilku elementów:
- predyspozycji genetycznych – dziedziczność przykurczu Dupuytrena oszacowano w badaniach aż na 80% [2]., przy czym tworzą ją różne warianty genów, a nie jedna mutacja;
- wieku – w populacji zachodniej schorzenie diagozuje się u 12% osób w wieku 55 lat i do 29% u 75-latków [2].;
- płci – współczesne badania wskazują, że chorobę rozpoznaje się u mężczyzn ok. 1,5 – 2 razy częściej niż u kobiet, natomiast w starszych badaniach epidemiologicznych różnica sięgała niemal 6-krotności [3-5].;
- czynników środowiskowych – takich jak cukrzyca, palenie tytoniu, nadmierne spożywanie alkoholu i inne.
Uwarunkowania te nie są jednak samodzielną przyczyną schorzenia i nie u każdej narażonej osoby doprowadzą do przykurczu. Co ciekawe, u osób, które długotrwale pozostają narażone na drgania dłoni, np. podczas pracy z narzędziami wibracyjnymi, powyższe czynniki zdają się nie mieć aż tak dużego wpływu na rozwój schorzenia, co charakter pracy.
Przykurcz Dupuytrena – objawy
Wczesne objawy przykurczu Dupuytrena bywają trudne do zauważenia. Guzki znajdują się pod skórą i tylko czasami udaje się je od razu wykryć.
- O obecności guzków może świadczyć wygląd skóry, która często sprawia wrażenie wciągniętej w głąb dłoni, pomarszczonej i zapadniętej.
- Wraz z powiększaniem się guzków można wyczuć napięty „sznur” wzdłuż palca, który ustawia go w coraz większym zgięciu. Na początku można jeszcze wyprostować palec drugą ręką, ale wraz z postępem choroby ruch staje się coraz bardziej ograniczony, a ostatecznie – nawet niemożliwy.
Czy przykurcz Dupuytrena boli?
W początkowej fazie choroby Dupuytrena guzek może być tkliwy, wrażliwy na ucisk lub wywoływać uczucie napięcia, pieczenia bądź swędzenia, ale z czasem tego rodzaju ból ustępuje.
Diagnostyka przykurczu Dupuytrena
Niestety, w niektórych przypadkach zmiany przez wiele lat pozostają niewielkie i dlatego choroba Dupuytrena pozostaje niewykryta – do momentu, aż przykurcz poważnie ograniczy sprawność ręki. Wówczas rozpoznanie nie wymaga skomplikowanych badań. Lekarz przeprowadza wywiad, ocenia zakres ruchu palców i ewentualnie mierzy deficyt wyprostu w stawach oraz siłę chwytu.
Test stołu przy podejrzeniu choroby Dupuytrena
Prostym sposobem wstępnej oceny ruchomości jest test stołu Huestona. Jeżeli nie można docisnąć całej powierzchni ręki do blatu, wynik testu uznaje się za dodatni. Nie stanowi on samodzielnej diagnozy, ale może pomóc w ocenie stopnia przykurczu Dupuytrena.
Przykurcz Dupuytrena – zdjęcia a rozpoznanie
Zdjęcia dostępne w Internecie mogą pokazywać zmiany charakterystyczne dla przykurczu Dupuytrena, ale trzeba być świadomym, że podobnie mogą wyglądać inne schorzenia. Bardziej pomocne okazują się fotografie własnej ręki wykonywane co pewien czas w takim samym ustawieniu, bo pozwalają ocenić postęp deformacji oraz zdecydować o potrzebie konsultacji medycznej.
Jak leczyć przykurcz Dupuytrena?
Nie każdy guzek wymaga natychmiastowego leczenia. Jeżeli choroba Dupuytrena postępuje powoli i nie utrudnia wykonywania codziennych czynności, lekarz może zalecić obserwację. Wybór konkretnej metody leczenia zależy od od stopnia i tempa narastania przykurczu.
Leczenie zachowawcze przykurczu Dupuytrena
Ćwiczenia, masaż, fizykoterapia i ortezy nie usuwają powstałych pasm włóknistych ani nie prostują utrwalonego przykurczu, ale pomagają w utrzymaniu ruchomości, zmniejszeniu tkliwości lub przygotowaniu ręki do dalszego postępowania. W przypadku bolesnego guzka lekarz może rozważyć miejscowe podanie glikokortykosteroidu w celu zmniejszenia tkliwości, lecz takie postępowanie nie służy do uwalniania palca objętego utrwalonym zgięciem.
Przykurcz Dupuytrena – leczenie małoinwazyjne i operacyjne
Samo leczenie zmian chorobowych w przykurczu Dupuytrena zaczyna się od metod małoinwazyjnych.
- U wybranych pacjentów stosuje się m.in. przezskórną fasciotomię igłową, która polega na osłabieniu i przerwaniu włóknistego pasma. Umożliwia to wyprostowanie palca, ale nie usuwa choroby, a co za tym idzie – pozostawia ryzyko przykurczu.
- Na podstawie indywidualnej oceny pacjenta lekarz może zaproponować fasciektomię. Jest to operacyjne wycięcie zmienionej części rozcięgna dłoniowego (zakres zabiegu zależy od rozległości zmian). Co prawda operacja zwykle pozwala uzyskać trwalszą korekcję niż zabieg igłowy, ale wiąże się z dłuższym gojeniem i potencjalnymi powikłaniami.
Rehabilitacja po operacyjnym leczeniu choroby Dupuytrena
Rehabilitacja zależy od rodzaju przeprowadzonego zabiegu, ale zazwyczaj obejmuje:
- działania zmniejszające obrzęk;
- pielęgnację blizny;
- ćwiczenia zginania i prostowania palców;
- poprawę ślizgu ścięgien;
- stopniowe odbudowywanie siły chwytu.
W placówce ORTO.pl we Wrocławiu pacjent może przejść konsultację, kwalifikację do zabiegu, leczenie operacyjne oraz późniejszą rehabilitację po operacji Dupuytrena. Więcej informacji o chirurgii ręki i dostępnych konsultacjach znajduje się na stronie orto.pl.
Podsumowanie
Leczenie choroby Dupuytrena może zmniejszyć przykurcz i poprawić funkcję ręki, ale nie usuwa biologicznej skłonności do rozwoju choroby. Niestety, nawet zabiegi nie wykluczają nawrotu bądź rozwoju choroby w innym miejscu. Okazuje się jednak, że rokowania funkcjonalne zazwyczaj są lepsze, jeśli ciężka deformacja stawów nie zdążyła się utrwalić. Można dużo zrobić, aby choroba nie wpływała destrukcyjnie na jakość życia chorego – nawet bez konieczności natychmiastowych zabiegów inwazyjnych.
Bibliografia:
- Nader Salari i wsp., The worldwide prevalence of the Dupuytren disease: a comprehensive systematic review and meta-analysis, 2020. https://link.springer.com/article/10.1186/s13018-020-01999-7. [dostęp online: 29.07.2026].
- Sophie A. Riesmeijer i wps., A genome-wide association meta-analysis implicates Hedgehog and Notch signaling in Dupuytren’s disease, 2024. https://www.nature.com/articles/s41467-023-44451-0. [dostęp online: 29.07.2026].
- Nathaniel Pineda i wsp., Epidemiology and Treatment Trends in the Management of Dupuytren’s Disease From 2016 to 2022, 2024. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11600458. [dostęp online: 29.07.2026].
- Sandip Hindocha i wsp., Epidemiological Evaluation of Dupuytren’s Disease Incidence and Prevalence Rates in Relation to Etiology, 2009. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2724613. [dostęp online: 29.07.2026].
- Sylvain Mathieu i wsp., Dupuytren’s Disease and exposure to vibration: Systematic review and Meta-analysis, 2020. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1297319X20300208?via%3Dihub. [dostęp online: 29.07.2026].
- Mayo Clinic, Dupuytren contracture, 2026. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/dupuytrens-contracture/symptoms-causes/syc-20371943. [dostęp online: 29.07.2026].
- Karolina Stępień, Przykurcz Dupuytrena, 2020. https://www.mp.pl/pacjent/ortopedia/choroby-urazy/247061,przykurcz-dupuytrena. [dostęp online: 29.07.2026].
- Joel Walthall i wsp., Dupuytren Contracture, 2023. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK526074/. [dostęp online: 29.07.2026].
- Mohammad Karam i wsp., Comparison of Hand Therapy with or without Splinting Postfasciectomy for Dupuytren’s Contracture: Systematic Review and Meta-Analysis, 2021. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10042625/. [dostęp online: 29.07.2026].
- Silas Nann i wsp., Surgical Management of Dupuytren Disease: A Systematic Review and Network Meta-analyses, 2023. http://www.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37246411/. [dostęp online: 29.07.2026].
- Rémy Liechti i wsp., Collagenase clostridium histolyticum injection versus limited fasciectomy for the treatment of Dupuytren’s disease: a systematic review and meta-analysis of comparative studies, 2024. http://www.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37665353/. [dostęp online: 29.07.2026].
- Provincial Dupuytren’s Disease Primary Care Clinical Pathway, 2025. https://www.albertahealthservices.ca/assets/info/aph/if-aph-prov-dupuytrens-disease-primary-care-clinical-pathway.pdf. [dostęp online: 29.07.2026].