Umów wizytę
min
Zmiany zwyrodnieniowe stawów powszechnie kojarzą się z dolegliwościami seniorów, jednak wiele z nich dotyka również młodsze osoby. Przykładem takiego problemu jest paluch sztywny – schorzenie, które powoduje ból i trudności z chodzeniem.
Sztywny paluch (hallux rigidus, hallux limitus) to schorzenie charakteryzujące się sztywnością i ograniczeniem ruchomości dużego palca u stopy, zwłaszcza w stawie śródstopno-paliczkowym. Jest to rodzaj artrozy, która dotyka stawu między pierwszą kością śródstopia a paliczkami palucha.
Choroba dotyka najczęściej osoby po 50 roku życia, jednak z problemem tym często borykają się również młodsi, nawet 30-latkowie. Jeśli więc u kogoś pojawią się niepokojące objawy, np. ból dużego palca w stopie czy trudności z chodzeniem, to nie można ich bagatelizować. Najlepiej od razuskontaktować się ze specjalistą, szczególnie że paluch sztywny to schorzenie postępujące, więc w jego przypadku odpowiednio wczesna diagnoza i działania profilaktyczne mają kluczowe znaczenie dla jakości życia.
Dowiedz się więcej, jak zdiagnozować i leczyć paluch sztywny.
Sztywny paluch to schorzenie, które może mieć wiele różnych przyczyn. Bywa konsekwencją poważnego urazu stopy lub też serii tzw. mikrourazów, może też wynikać z nieprawidłowej budowy anatomicznej lub być problemem dziedzicznym. Staw śródstopno-paliczkowy może ponadto ulec deformacji w następstwie cukrzycy czy otyłości. To także pokłosie innych chorób stawów – głównie artretyzmu. Ponadto znane są również liczne związki między dną moczanową a problemami z chodzeniem.
Wśród najczęstszych przyczyn palucha sztywnego wymienia się:
Wiele osób szczególnie w początkowej fazie choroby ignoruje objawy, palucha sztywnego, a pojawiające się dolegliwości zrzucane są na karb urazu, niedopasowanego obuwia czy przetrenowania. Mowa tutaj o bólu, obrzęku i zaczerwienieniu stawu śródstopno-paliczkowego, nasilających się podczas chodzenia i stania. Duży palec staje się coraz bardziej sztywny, a zakres jego ruchów coraz bardziej ograniczony – trudno nim poruszać i go zginać.
Wraz z rozwojem choroby sztywny paluch zaczyna dokuczać także w stanie spoczynku, a do tego dochodzi trzeszczenie w stawie i pojawienie się przerostów kostnych, generujących trudności z zakładaniem obuwia. U osób z zaawansowanym stadium choroby często pojawia się ból w obrębie bioder, kolan i pleców, spowodowany zmianą sposobu chodzenia i utykaniem. W efekcie osoby dotknięte schorzeniem mają realne problemy zarówno z chodzeniem (nawet w spokojnym tempie i na krótkich dystansach), jak i schylaniem się czy kucaniem, ponieważ paluch aktywnie uczestniczy również w tych czynnościach.
Prawidłowe rozpoznanie palucha sztywnego i odpowiednio wczesne wdrożenie leczenia, z uwagi na postępowy charakter choroby, jest kluczowe dla jakości życia pacjenta. Dlatego też nawet przy niewielkim, ale permanentnym bólu dużego palca u stopy czy ograniczeniu jego ruchliwości warto zgłosić się do chirurga lub ortopedy. Specjalista przeprowadzi badanie fizykalne, sprawdzając zakres ruchów palucha, a także zleci wykonanie zdjęcia rentgenowskiego. W ten sposób będzie mógł określić postępy choroby, w tym obecność zapalenia stawów, narośli kostnych i innych nieprawidłowości.
Jeżeli schorzenie jest wykryte na wczesnym stadium, specjalista zazwyczaj rekomenduje leczenie zachowawcze:
Stosowanie się do powyższych zaleceń pozwala zminimalizować dokuczliwości i postępy choroby. Niestety nie we wszystkich przypadkach takie działanie jest wystarczające. Kiedy stan choroby jest zaawansowany, konieczne stają się bardziej zdecydowane kroki, takie jak operacja sztywnego palucha.
1.
Nie są to te same problemy.
Oba schorzenia mogą utrudniać chodzenie i dobór obuwia, a niekiedy występują jednocześnie, ale wymagają odmiennego leczenia.
2.
Konsultacja ortopedyczna jest wskazana, jeśli m.in. ból lub sztywność palucha nawracają albo stopniowo się nasilają. Do ortopedy warto zgłosić się również wtedy, gdy dolegliwości utrudniają chodzenie i wybicie stopy z palców, zmieniają mechanikę chodu (pacjent zaczyna stawiać stopę na jej zewnętrznej krawędzi) i utrudniają dobór obuwia. Sygnałem alarmowym jest również zauważenie twardej wypukłości nad stawem. Nagły silny ból z wyraźnym obrzękiem, zaczerwienieniem i ociepleniem stawu wymaga szybkiej konsultacji, ponieważ może mieć inną przyczynę, np. napad dny moczanowej lub zakażenie.
3.
Ortopeda w czasie badania pacjenta ocenia zakres ruchu palucha, miejsce występowania bólu, obecność narośli kostnych oraz sposób chodzenia. Podstawowym badaniem obrazowym jest RTG stopy (najlepiej wykonane w obciążeniu) – zdjęcia pozwalają uwidocznić zwężenie szpary stawowej, osteofity i inne zmiany zwyrodnieniowe. Tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny wykonuje się tylko w wybranych przypadkach, np. gdy RTG nie wyjaśnia objawów, trzeba ocenić inne struktury albo dokładniej zaplanować operację.
4.
W początkowym stadium wielu osobom udaje się zachować normalną aktywność, choć może to wymagać zmiany obuwia lub ograniczenia ćwiczeń powodujących ból. Najbardziej obciążające są ruchy wymagające mocnego zgięcia palucha ku górze i wybicia z przodostopia, m.in.:
Zwykle lepiej tolerowane są ćwiczenia niewymagające silnego odbicia z palucha, np. pływanie czy jazda na rowerze. Jeżeli chodzenie lub trening zmieniają sposób stawiania stopy albo nasilają dolegliwości, rodzaj aktywności warto ustalić z ortopedą lub fizjoterapeutą.
5.
Niewskazane są buty:
Zazwyczaj lepiej sprawdza się szersze, luźniejsze obuwie z odpowiednią przestrzenią na palce oraz sztywniejszą albo kołyskową podeszwą, która ogranicza bolesny ruch w stawie śródstopno-paliczkowym.
6.
Operację rozważa się, gdy ból i ograniczenie ruchomości utrudniają chodzenie lub codzienne funkcjonowanie, a odpowiednio prowadzone leczenie zachowawcze nie przynosi wystarczającej poprawy. O wyborze rodzaju zabiegu decydują zarówno dolegliwości pacjenta, jak i stopień uszkodzenia stawu.
7.
Wkładki nie odbudują uszkodzonej chrząstki ani nie cofną zmian zwyrodnieniowych. Mogą jednak zmniejszyć bolesność przy zginaniu palucha i lepiej rozłożyć obciążenie stopy, a tym samym ułatwić chodzenie. Ich konstrukcja powinna być dobrana indywidualnie do budowy stopy, stopnia zaawansowania choroby oraz rodzaju noszonego obuwia.
Leczenie chirurgiczne sztywnego palucha zaleca się, gdy ból i ograniczona ruchomość dużego palca uniemożliwiają normalne funkcjonowanie. Do operacji kwalifikują się również pacjenci ze znacznymi deformacjami stawu, wykazanymi podczas badania RTG. W każdym takim przypadku lekarz podejmuje decyzję indywidualnie, dobierając rodzaj zabiegu do potrzeb danej osoby. Jedną z częściej stosowanych operacji palucha sztywnego jest cheilektomia, polegająca na usunięciu narośli kostnych na grzbietowej powierzchni stawu.
W bardziej zaawansowanych przypadkach rekomenduje się również inne zabiegi chirurgiczne, jak:
Jeśli zmagasz się z problemami związanymi z paluchem sztywnym, warto skonsultować się z doświadczonym zespołem medycznym. W EuroMediCare oferujemy usługi diagnostyki, leczenia zachowawczego i operacji sztywnego palucha, które mogą pomóc poprawić jakość życia. Nie zwlekaj, skonsultuj się z nami i dowiedz się więcej na temat dostępnych opcji leczenia sztywnego palucha.
Źródła:
EuroMediCare to specjalistyczny szpital z przychodnią, działający od 2002 r. Oferuje nowoczesne metody diagnostyczne i operacyjne, ma cztery sale operacyjne i zapewnia komfortowy pobyt w pokojach z udogodnieniami.
Natalia Mendel
Koordynatorka pacjenta
+48 532 472 150
Pon-pt: 9.00 – 17.00
Informacja i rejestracja:
ortopedia.wroclaw@emc-sa.pl
Adres szpitala:
Centrum Ortopedii Zaawansowanej
ul. Pilczycka 144, 54-144 Wrocław
EuroMediCare to zabiegowy szpital specjalistyczny z przychodnią.
Od 2002 roku zapewnia pacjentom z Wrocławia, Dolnego Śląska i całej Polski nowoczesne, małoinwazyjne metody diagnostyczne i operacyjne.
Dysponuje czterema klimatyzowanymi salami operacyjnymi, endoskopowymi oraz działem diagnostyki obrazowej. Pacjenci szpitala przebywają w 1, 2 lub 3 – osobowych pokojach z łazienkami, TV i dostępem do Internetu.
