Umów wizytę
min
Mimo że sport to zdrowie, to jednak wiąże się z ryzykiem kontuzji czy urazów. Niektóre są tak charakterystyczne dla pewnych aktywności, że wzięły od nich nazwę – należy do nich np. łokieć golfisty. Co to za schorzenie? Jak je leczyć? Wyjaśniamy!
Łokieć golfisty, inaczej entezopatia, to dolegliwość związana z uszkodzeniem struktur przyczepów (ścięgna lub więzadła) mięśni zginaczy przedramienia do nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej, co manifestuje się głównie bólem oraz ograniczeniem ruchomości w stawie. Szacuje się, że to schorzenie co roku dotyka ok. 1-3% populacji między 30. a 50. rokiem życia (Stępień, 2023). Oczywiście – nie tylko golfistów.
Choć obie dolegliwości mają podobny mechanizm powstawania, to łokieć golfisty a tenisisty różnią się od siebie miejscem występowania bólu i rodzajem zaangażowanych mięśni. Łokieć tenisisty obejmuje stronę zewnętrzną łokcia, z kolei golfisty – jego wewnętrzną stronę.
Główną przyczyną łokcia golfisty są sumujące się w czasie przeciążenia mięśni zginaczy przedramienia. Kiedy dochodzi do wielokrotnych napięć i rozciągań tych struktur, powstają mikrourazy. Te natomiast prowadzą do powstania w nich stanu zapalnego i degeneracji tkanek.
Poniżej przedstawiono najważniejsze czynniki sprzyjające rozwojowi schorzenia.
W dużo mniejszym stopniu do rozwoju dolegliwości przyczyniają predyspozycje genetyczne, zwłóknienia, zwapnienia i zmiany nowotworowe.
Gdzie boli przy łokciu golfisty? Na jakie objawy zwrócić uwagę? Na rozwój schorzenia może wskazywać kłujący lub tępy ból nasilający się przy ruchach i zlokalizowany po wewnętrznej stronie stawu łokciowego. Szczególnie daje o sobie znać w trakcie rotacji przedramienia do wewnątrz oraz przy wykonywaniu ruchów zginania nadgarstka lub przy zaciskaniu dłoni. Wraz z nasileniem uszkodzenia zaczyna pojawiać się także w czasie spoczynku i promieniować w kierunku nadgarstka i palców. Pozostałe objawy, które powinny zaniepokoić, to:
Do jakiego lekarza z łokciem golfisty należy się udać? Pierwszym krokiem po zauważeniu objawów jest wizyta u ortopedy lub lekarza medycyny sportowej. Diagnoza opiera się na dokładnym wywiadzie lekarskim oraz badaniu fizykalnym. W celu wykluczenia innych patologii (np. uszkodzeń więzadeł czy zapalenia stawów) lekarz może zalecić badanie USG, RTG, a w bardziej złożonych przypadkach – rezonans magnetyczny. Zazwyczaj następnie należy umówić się do fizjoterapeuty.
W identyfikacji entezopatii przyśrodkowego nadkłykcia pomocny bywa tzw. odwrócony test Cozena przeprowadzany przez specjalistę. Polega na kontrolowanym zginaniu i nawracaniu przedramienia wbrew oporowi.
Jak wyleczyć łokieć golfisty? Najważniejsze elementy terapii to:
Ćwiczenia rozciągające i wzmacniające mięśnie zginaczy nadgarstka stanowią trzon terapii. Uczą też prawidłowych wzorców ruchowych, co zapobiega nawrotom schorzenia. Wprowadza się je stopniowo, dostosowując intensywność do aktualnego stanu pacjenta.
Ile trwa leczenie? Zazwyczaj proces terapeutyczny zajmuje od kilku tygodni do nawet kilku miesięcy – w zależności od zaawansowania zmian i indywidualnych predyspozycji organizmu. Bez rehabilitacji ból mija samoistnie po ok. 1-1,5 roku (Stępień, 2023).
Zlekceważenie pierwszych objawów może doprowadzić do przewlekłego stanu zapalnego i utrwalenia zmian w ścięgnach, co znacząco ogranicza sprawność. W najcięższych przypadkach konieczne jest leczenie operacyjne polegające m.in. na usunięciu zmienionych patologicznie fragmentów ścięgien i przywróceniu ich prawidłowej struktury.
Do ortopedy warto się zgłosić, jeśli ból:
Konsultacji wymagają również dolegliwości występujące w spoczynku oraz towarzyszące im:
Nagły silny ból po urazie, wyraźny obrzęk lub zniekształcenie łokcia są wskazaniem do pilnej oceny lekarskiej.
Tak, w typowych przypadkach łokieć golfisty można rozpoznać na podstawie wywiadu i badania przeprowadzonego przez lekarza. Charakterystyczne jest odtworzenie bólu podczas ucisku okolicy nadkłykcia przyśrodkowego oraz zginania nadgarstka lub nawracania przedramienia wbrew oporowi. USG, RTG albo rezonans magnetyczny wykonuje się przede wszystkim wtedy, gdy objawy są nietypowe, wystąpił uraz lub trzeba wykluczyć inne przyczyny bólu.
Nie należy kontynuować ćwiczeń ani gry w niezmienionej formie, jeśli wywołują lub nasilają ból. Nie zawsze trzeba jednak całkowicie rezygnować z aktywności – można wykonywać ruchy, które nie obciążają bolesnego przyczepu, a trening stopniowo modyfikować pod nadzorem fizjoterapeuty. Powrót do wcześniejszych obciążeń powinien następować dopiero po zmniejszeniu dolegliwości oraz odzyskaniu siły i swobody ruchu.
Należy czasowo ograniczyć przede wszystkim ruchy nasilające ból:
Dolegliwości mogą nasilać również:
Nie trzeba rezygnować ze wszystkich ruchów ręki – zakres ograniczeń najlepiej dostosować do objawów i zaleceń fizjoterapeuty.
Bardziej zaawansowane leczenie rozważa się, gdy ból i ograniczenie sprawności utrzymują się mimo prawidłowo prowadzonej rehabilitacji oraz zmniejszenia obciążeń przez kilka miesięcy. Ponownej oceny wymagają również:
Lekarz może wówczas zaproponować dodatkowe zabiegi, a w opornych przypadkach – leczenie operacyjne, choć dostępne dowody na jego skuteczność są ograniczone.
Drętwienie palców nie jest typowym objawem samego uszkodzenia przyczepu ścięgien. Może jednak wystąpić, gdy łokciowi golfisty towarzyszy podrażnienie nerwu łokciowego – wówczas mrowienie lub zaburzenia czucia dotyczą najczęściej małego i serdecznego palca. Takie objawy, zwłaszcza utrzymujące się albo połączone z osłabieniem ręki, wymagają konsultacji lekarskiej.
Opaska może czasowo zmniejszać ból podczas pracy lub aktywności, ponieważ ogranicza obciążenie przyczepu mięśni przedramienia, ale nie zastępuje rehabilitacji. Zakłada się ją na mięśniową część przedramienia, mniej więcej 2 palce poniżej łokcia, z poduszką uciskową po jego wewnętrznej stronie. Powinna przylegać stabilnie, lecz nie może powodować drętwienia, mrowienia ani zmiany koloru skóry. Najlepiej nosić ją podczas czynności wywołujących dolegliwości, a zdejmować w spoczynku i przed snem [5].
Tak, jeśli praca nie nasila dolegliwości, zwykle nie trzeba z niej całkowicie rezygnować. Warto jednak utrzymywać nadgarstek w neutralnym położeniu, nie zaciskać mocno dłoni na myszy i regularnie robić krótkie przerwy. Jeżeli mimo tych zmian ból narasta, należy ograniczyć czas pracy i skonsultować sposób ustawienia stanowiska z fizjoterapeutą.
Łokieć golfisty wymaga odpowiedniej diagnostyki i terapii. W początkowych stadiach nierzadko sprawdzają się metody zachowawcze, delikatne ćwiczenia oraz ewentualna modyfikacja trybu życia. Bardzo ważna okazuje się też profilaktyka wtórna, czyli praca nad prawidłową techniką ruchu i regularne przerwy w trakcie aktywności. Pozwala to przywrócić pełną sprawność i uniknąć nawrotów dolegliwości.
Źródła
EuroMediCare to specjalistyczny szpital z przychodnią, działający od 2002 r. Oferuje nowoczesne metody diagnostyczne i operacyjne, ma cztery sale operacyjne i zapewnia komfortowy pobyt w pokojach z udogodnieniami.
Natalia Mendel
Koordynatorka pacjenta
+48 532 472 150
Pon-pt: 9.00 – 17.00
Informacja i rejestracja:
ortopedia.wroclaw@emc-sa.pl
Adres szpitala:
Centrum Ortopedii Zaawansowanej
ul. Pilczycka 144, 54-144 Wrocław
EuroMediCare to zabiegowy szpital specjalistyczny z przychodnią.
Od 2002 roku zapewnia pacjentom z Wrocławia, Dolnego Śląska i całej Polski nowoczesne, małoinwazyjne metody diagnostyczne i operacyjne.
Dysponuje czterema klimatyzowanymi salami operacyjnymi, endoskopowymi oraz działem diagnostyki obrazowej. Pacjenci szpitala przebywają w 1, 2 lub 3 – osobowych pokojach z łazienkami, TV i dostępem do Internetu.
