Zmiany zwyrodnieniowe stawów powszechnie kojarzą się z dolegliwościami seniorów, jednak wiele z nich dotyka również młodsze osoby. Przykładem takiego problemu jest paluch sztywny – schorzenie, które powoduje ból i trudności z chodzeniem. 

Czym jest paluch sztywny?

Sztywny paluch (hallux rigidus, hallux limitus) to schorzenie charakteryzujące się sztywnością i ograniczeniem ruchomości dużego palca u stopy, zwłaszcza w stawie śródstopno-paliczkowym. Jest to rodzaj artrozy, która dotyka stawu między pierwszą kością śródstopia a paliczkami palucha.

Choroba dotyka najczęściej osoby po 50 roku życia, jednak z problemem tym często borykają się również młodsi, nawet 30-latkowie. Jeśli więc u kogoś pojawią się niepokojące objawy, np. ból dużego palca w stopie czy trudności z chodzeniem,  to nie można ich bagatelizować. Najlepiej od razuskontaktować się ze specjalistą, szczególnie że paluch sztywny to schorzenie postępujące, więc w jego przypadku odpowiednio wczesna diagnoza i działania profilaktyczne mają kluczowe znaczenie dla jakości życia. 

Dowiedz się więcej, jak zdiagnozować i leczyć paluch sztywny.

Paluch sztywny – przyczyny

Sztywny paluch to schorzenie, które może mieć wiele różnych przyczyn. Bywa konsekwencją poważnego urazu stopy lub też serii tzw. mikrourazów, może też wynikać z nieprawidłowej budowy anatomicznej lub być problemem dziedzicznym. Staw śródstopno-paliczkowy może ponadto ulec deformacji w następstwie cukrzycy czy otyłości. To także pokłosie innych chorób stawów – głównie artretyzmu. Ponadto znane są również liczne związki między dną moczanową a problemami z chodzeniem.  

Wśród najczęstszych przyczyn palucha sztywnego wymienia się:

  • zapalenie stawów, w tym dnę moczanową i reumatoidalne zapalenie stawów,
  • zwyrodnienie stawów (artretyzm),
  • wady w budowie stóp, np. obniżone łuki stopy, nadmierne podwijanie się kostek, nieprawidłowy kształt powierzchni stawowej czy budowy głowy i kości śródstopia,
  • urazy i przeciążenia stopy (np. podczas intensywnych ćwiczeń, uprawiania sportów kontaktowych lub grupowych),
  • czynniki genetyczne (paluch sztywny u innych członków rodziny zwiększa ryzyko zachorowania).

Paluch sztywny – objawy

Wiele osób szczególnie w początkowej fazie choroby ignoruje objawy, palucha sztywnego, a pojawiające się dolegliwości zrzucane są na karb urazu, niedopasowanego obuwia czy przetrenowania. Mowa tutaj o bólu, obrzęku i zaczerwienieniu stawu śródstopno-paliczkowego, nasilających się podczas chodzenia i stania. Duży palec staje się coraz bardziej sztywny, a zakres jego ruchów coraz bardziej ograniczony – trudno nim poruszać i go zginać. 

Wraz z rozwojem choroby sztywny paluch zaczyna dokuczać także w stanie spoczynku, a do tego dochodzi trzeszczenie w stawie i pojawienie się przerostów kostnych, generujących trudności z zakładaniem obuwia. U osób z zaawansowanym stadium choroby często pojawia się ból w obrębie bioder, kolan i pleców, spowodowany zmianą sposobu chodzenia i utykaniem. W efekcie osoby dotknięte schorzeniem mają realne problemy zarówno z chodzeniem (nawet w spokojnym tempie i na krótkich dystansach), jak i schylaniem się czy kucaniem, ponieważ paluch aktywnie uczestniczy również w tych czynnościach.

Sztywny paluch – diagnoza i leczenie

Prawidłowe rozpoznanie palucha sztywnego i odpowiednio wczesne wdrożenie leczenia, z uwagi na postępowy charakter choroby, jest kluczowe dla jakości życia pacjenta. Dlatego też nawet przy niewielkim, ale permanentnym bólu dużego palca u stopy czy ograniczeniu jego ruchliwości warto zgłosić się do chirurga lub ortopedy. Specjalista przeprowadzi badanie fizykalne, sprawdzając zakres ruchów palucha, a także zleci wykonanie zdjęcia rentgenowskiego. W ten sposób będzie mógł określić postępy choroby, w tym obecność zapalenia stawów, narośli kostnych i innych nieprawidłowości.

Jeżeli schorzenie jest wykryte na wczesnym stadium, specjalista zazwyczaj rekomenduje leczenie zachowawcze:

  • noszenie odpowiedniego obuwia (z szerokimi noskami, o sztywnej, zaokrąglonej podeszwie),
  • stosowanie wkładek ortopedycznych lub ortez, stabilizujących stopę,
  • wprowadzenie ćwiczeń poprawiających ruchomość stopy i rozluźniających mięśnie,
  • stosowanie leków przeciwbólowych, w przypadku obrzęków – zimnych okładów,
  • kinesiotaping korekcyjny,
  • zabiegi falą uderzeniową.

Stosowanie się do powyższych zaleceń pozwala zminimalizować dokuczliwości i postępy choroby. Niestety nie we wszystkich przypadkach takie działanie jest wystarczające. Kiedy stan choroby jest zaawansowany, konieczne stają się bardziej zdecydowane kroki, takie jak operacja sztywnego palucha

Wypełnij formularz i zostaw wiadomość, a skontaktujemy się z Tobą.

Operacja sztywnego palucha

Leczenie chirurgiczne sztywnego palucha zaleca się, gdy ból i ograniczona ruchomość dużego palca uniemożliwiają normalne funkcjonowanie. Do operacji kwalifikują się również pacjenci ze znacznymi deformacjami stawu, wykazanymi podczas badania RTG. W każdym takim przypadku lekarz podejmuje decyzję indywidualnie, dobierając rodzaj zabiegu do potrzeb danej osoby. Jedną z częściej stosowanych operacji palucha sztywnego jest cheilektomia, polegająca na usunięciu narośli kostnych na grzbietowej powierzchni stawu. 

W bardziej zaawansowanych przypadkach rekomenduje się również inne zabiegi chirurgiczne, jak: 

  • artrodezę (usztywnienie stawu podstawno-paliczkowego),
  • osteotomię I kości śródstopia,
  • endoprotezoplastykę stawu MTP palucha,
  • artroplastykę resekcyjną Kellera.

Jeśli zmagasz się z problemami związanymi z paluchem sztywnym, warto skonsultować się z doświadczonym zespołem medycznym. W EuroMediCare oferujemy usługi diagnostyki, leczenia zachowawczego i operacji sztywnego palucha, które mogą pomóc poprawić jakość życia. Nie zwlekaj, skonsultuj się z nami i dowiedz się więcej na temat dostępnych opcji leczenia sztywnego palucha.

Źródła: