Umów wizytę
min
Pacjent kwalifikowany do operacji z powodu bólu i zwyrodnienia kolana może usłyszeć o 2 metodach: endoprotezie jednoprzedziałowej lub pełnej. Obie mają ten sam cel, ale różnią się zakresem ingerencji i wskazaniami. Kiedy stosuje się każdą z nich?
Endoprotezoplastyka (alloplastyka) to zabieg polegający na usunięciu zniszczonych powierzchni stawowych i zastąpieniu ich implantem. Taką opcję leczenia rozważa się zwykle wtedy, gdy:
Kolano ma 3 główne przedziały:
Endoproteza jednoprzedziałowa, czyli częściowa, polega na zastąpieniu tylko zniszczonego przedziału kolana. Największą zaletą tej metody jest mniejszy zakres ingerencji. Chirurg wymienia tylko uszkodzony przedział, więc oszczędza zdrową część kości, chrząstki i więzadeł. Sam zabieg bardziej przypomina „naprawę” określonej części stawu niż wymianę całego kolana. U dobrze zakwalifikowanych pacjentów może to oznaczać:
Endoproteza całkowita (pełna) pozwala leczyć bardziej zaawansowane i rozległe zniszczenia stawu, jednak wymaga klasycznego otwarcia stawu. W czasie zabiegu usuwa się uszkodzone powierzchnie stawowe i zastępuje je elementami endoprotezy wykonanych ze stopów metali oraz tworzyw sztucznych. Pełna endoprotezoplastyka kolana nie jest rozbudowaną wersją endoprotezy jednoprzedziałowej dla każdego pacjenta, tylko metodą stosowaną wtedy, gdy wymiana jednego przedziału nie rozwiązałaby problemu.
W tabeli poniżej zebraliśmy najważniejsze różnice między obiema metodami.
| Kryterium | Endoproteza jednoprzedziałowa | Pełna endoproteza kolana |
| Zakres zabiegu | wymiana jednego uszkodzonego przedziału | wymiana większego zakresu powierzchni stawowych |
| Dla kogo? | pacjent ze zmianami ograniczonymi do jednego przedziału | pacjent z rozległymi/zaawansowanymi zmianami |
| Zachowanie własnych struktur | większe, zostają zdrowe części stawu | mniejsze, usuwany jest szerszy zakres tkanek |
| Biomechanika | bardziej naturalna, jeśli kwalifikacja jest prawidłowa | bardziej zmieniona, ale potrzebna przy większym zniszczeniu |
| Rehabilitacja | często szybsza | zwykle dłuższa |
| Ograniczenia | metoda tylko dla wybranych pacjentów | większa ingerencja, ale szersze zastosowanie |
| Ryzyko kolejnego zabiegu | możliwe, jeśli zwyrodnienie rozwinie się w innych częściach kolana | również możliwe powikłania/zużycie implantu, ale metoda ma szerokie zastosowanie przy rozległych zmianach |
Wybór między endoprotezą jednoprzedziałową a pełną wymaga konsultacji ortopedycznej: dokładnego wywiadu, badania fizykalnego i oceny badań obrazowych. Lekarz sprawdza m.in.:
Ważne są również oczekiwania pacjenta po zabiegu, przebieg dotychczasowego leczenia, wiek biologiczny i ogólny stan zdrowia.
Ta metoda sprawdza się przede wszystkim wtedy, gdy zmiany zwyrodnieniowe są ograniczone do jednego przedziału kolana, a ból u pacjenta odpowiada lokalizacji tych zmian. Przy rozważaniu endoprotezy jednoprzedziałowej bierze się też pod uwagę, czy:
Pełna endoproteza kolana może być właściwsza, gdy choroba obejmuje większą część stawu, a nie tylko jeden przedział. Zwykle rozważa się ją przy:
W niektórych przypadkach po endoprotezie jednoprzedziałowej kolana może być potrzebna pełna endoproteza. Endoproteza jednoprzedziałowa to metoda oszczędzająca, stosowana wtedy, gdy choroba obejmuje tylko określony fragment stawu. Jednak po jakimś czasie może się okazać, że częściowa wymiana przestała wystarczać, np. z powodu:
Lekarz może rozważyć wówczas tzw. operację rewizyjną, czyli wymianę endoprotezy jednoprzedziałowej na całkowitą endoprotezę kolana. Nie oznacza to automatycznie, że metoda oszczędzająca była błędem, jednak wyraźnie pokazuje, jak duże znaczenie ma właściwa kwalifikacja do pierwszego zabiegu. Jeśli już na etapie diagnostyki widać, że zwyrodnienie obejmuje większą część kolana, bezpieczniejszym rozwiązaniem może być od razu pełna endoproteza.
Po obu operacjach rehabilitacja ma bardzo duże znaczenie. Różnica polega na tym, że po endoprotezie jednoprzedziałowej powrót do sprawności często bywa szybszy, bo zabieg jest mniej rozległy. Rehabilitację często zaczyna się bardzo szybko, w wielu przypadkach w pierwszej dobie. Wielu pacjentów podkreśla też, że po tym zabiegu odczucie pracy kolana jest naturalne.
Po pełnej endoprotezie również rozpoczyna się wczesne uruchamianie, ale dochodzenie do pełniejszej sprawności zwykle trwa dłużej. Pionizacja odbywa się już w pierwszej dobie. Większość pacjentów po 6 tygodniach chodzi bez kul, a po 3 – 6 miesiącach wraca do codziennych aktywności.
Endoprotezoplastyka kolana nie zawsze oznacza wymianę całego stawu. U części pacjentów zniszczony jest tylko jeden przedział kolana, dlatego możliwa bywa endoproteza jednoprzedziałowa. U innych zmiany obejmują większą część stawu, pojawia się deformacja osi lub znaczne ograniczenie ruchu – wtedy lepszym rozwiązaniem może być endoproteza całkowita. Podsumowując, najlepsza metoda to ta, która odpowiada rzeczywistemu stanowi kolana. Jeśli obie metody są odpowiednie, pacjent powinien omówić ryzyka, korzyści i swoje preferencje z zespołem ortopedycznym.
Bibliografia:
EuroMediCare to specjalistyczny szpital z przychodnią, działający od 2002 r. Oferuje nowoczesne metody diagnostyczne i operacyjne, ma cztery sale operacyjne i zapewnia komfortowy pobyt w pokojach z udogodnieniami.
Natalia Dahlke
Koordynatorka pacjenta
+48 532 472 150
Pon-pt: 9.00 – 17.00
Informacja i rejestracja:
ortopedia.wroclaw@emc-sa.pl
Adres szpitala:
Centrum Ortopedii Zaawansowanej
ul. Pilczycka 144, 54-144 Wrocław
EuroMediCare to zabiegowy szpital specjalistyczny z przychodnią.
Od 2002 roku zapewnia pacjentom z Wrocławia, Dolnego Śląska i całej Polski nowoczesne, małoinwazyjne metody diagnostyczne i operacyjne.
Dysponuje czterema klimatyzowanymi salami operacyjnymi, endoskopowymi oraz działem diagnostyki obrazowej. Pacjenci szpitala przebywają w 1, 2 lub 3 – osobowych pokojach z łazienkami, TV i dostępem do Internetu.
